پاورپوینت nefagh

صفحه 1:
عربان نفاق 

صفحه 2:


صفحه 3:
ی خران درب : 00 رو ‎Es 3 Wis‏ 0 هم العرو عافزروهم مس الله انى 000 1 2 4 4 ا ‎Hig‏ ‏۳ زج ری ‎Me Hh‏ 27 ‎areal UO CUR Ve yey ee)‏ روگررانتر ۳ (a eae) 

صفحه 4:
مقا بعلم رهبرى : ا , پریره ‎OU hey er Rely Ey‏ 4 اسلا لوشش مباهرين صرر اسلا"] را ‎a‏ زر مومنین را در نهایت معطل بلزارر : 

صفحه 5:


صفحه 6:
مقدمه OPS EO eee ee One reel es ‏به بحث نفاق و منافقان پرداخته شده است به هیچ‎ ‏يديده اى و ياناهنجارى اجتماعى ديكرى برداخته‎ are eer) ESM Se td eB tad AS Cowl 319995 9) sirorrl Le jf yloluo pls ABR CE Fe a NE ded vad . ‏کرده است‎ 

صفحه 7:
ال ” ريشه این واه سر است. از میان این ريشه ها رو ثای آن به منای واژهنفاق نزریك تر يه نظرمی سر کانال و توئل زیرزمین یکه راه فرومی به 0000000 و سوراخ ا ‎COT‏ ‏سس ‏معروف ‎Leo‏ ی وقتی برای فویش لانه می سرژر, رو راه ظرویی و ‎Ge‏ ارْ دو راهريراى ‎A‏ 0 این راه ها را به لونه | ي مى ساز رآ ‎eM Cr ere)‏ الور سورع ل ‎unde aOR‏ ز ناک آن ‎Eel‏ 27 اه ريلر وارر شر با ‎Cs ee Cee AO OT‏ تمایر ء 

صفحه 8:
ب. معنای اصطلاعی نفاق به معنای SO ECE CY ‏را تراشت يون اللقار به‎ 00 eT ‏(ييامير[‎ ‎00 meee ed ACV CLE oor ONC Ge RNC OR Ogre sae 01 alte SC Pe Con ACIP rae ‏اعتقار /ه فق امن همهنين لفئة زر ثفاق لفتن شهاد تين و رعايت‎ شون قاهری اسلا است در ال يیکه در باطن اعتقاری به اسلاع ‎OLS OD SCLC ACO ae ee‏ 0 م 2 از ارکان ايمان و يا برفى از ارلان آن اعتقارى نراشته و به آنه ا كفر مى ورزر. 

صفحه 9:
۳ ۳ 4 2 ‏ا‎ Lev E PRS TY SLO Re ie nets Be ele ed ‏ار‎ Me eRe eee an eden GY), 5 2 A 5 0 ar 19 ON RMON DNC Me Ur ee 5 Boyer ayn ‏زر‎ ۱ Cg Pn a انشا نناق تام ” الف- ارعاى اصلاح ررعين افسار ب- تمقیر ایمان مرر۴ و.تضعيف اعتقارات آثان 1 ۱ ‏الي سا‎ CL UCC Ue esa 

صفحه 10:
0 ‏ا ا ل ل ات‎ DOL Ae ۱ RC) Te eT TES ae TOT TL ‏ا‎ SYS OLA) LDS ‏تظر و آماره همكارئ با رشمنء منتها سازمان نيافته.‎ 0 0 PMOL ae ay ree ‏شربه بزئرء مثل برهورر با يهور رفتار مى كنر و به آنها امان‎ = ۳ ۱ خبائتهاى فرری وارد و بی ایمان است, تعمل م یکنر. عبرالله بن ‎a‏ یلی از رشمن ترین رشمنان پیغمبر بور اما ‎Ory ase pee‏ 0 2 ا ‎y ob‏ اناق رو 

صفحه 11:
وقت ىله 30001 000 ارهاى سازمان يافته لررثرء پیقمیر #4 سراغشان رفت. ۰ در قشیه ی مسهر ضرار, اینها رفتئر ورلزى ررست ‎at 00 7 Loot‏ زْ نظام اسلامى | 4 با لسی 1 ‎ea)‏ ا بور؛ ؛ مثل ابوعامر راهب - 1 رتباط بت لررثر و مقرمه 220 ‎eae ye bye‏ ييغمبر لشلر بلشئر. ‎eC‏ آنها رفت و ‎een‏ ل ا ويرأن لرر و سوزائة: ل ا ل ا ۱ ۱ 7 Ean 

صفحه 12:
OPC Ore ny اله طمع به مال وثروت ب. ترس ارْ رست رازن ان و مال و موقعیت ال ج. شدربه زون به اسلا ار ررون ل 

صفحه 13:
الف. طمع به مال وثروت طمع به.مال و منال «ثياء فرص در به رست توررن ثروت و ملنت يلى ‎Me Na) oe MCL ERC RO a‏ ا ا ‎LOL ye UW Oe Tee‏ ‎eed A Cee LOC‏ 7 ا ‎IC el aE‏ 0 به مسلمانان اظهار علاقه ف ىكثد و ور را تامی کلومت تست مى رهر. ‎aya cy ese‏ ا ا ل لك 

صفحه 14:
ب. ترس از رست رارن بان و مال و موقعیت ابتماعی 01 Ee RON MCE ey Se tee ge ‏ا‎ ENOL RS ACL ENOL ACh ene) ‏در این نو از نقاق شفص مافق به علت اتوانی ر مبارزه با نع فقتر‎ eet ry ee ‏ا فويش رست آورره‎ ‏از رست رفتن موقعبت ابتماعی و ام فوی شکررد.‎ ae LGW ‏الا کرت زر یاه زر‎ oath yang ی قبایل و قوچ و عشیره خویش مهسوب می شرئر, نفاقشان به فاطر ترس و مفظ بان و مال و نیز مراست از موقعیت امتماعیشان بوره است. ۳۹ 0 7 ۳ 9 Cate ۱ PRAM CL NG ACL RCSL IR TOL A ‏سوره توبه به معرفی این رسته از منافقان پررافته است.‎ ۵۷۴٩ ‏آبات‎ 

صفحه 15:
ج. ضربه زرن به اسلا از درون 4 بوركه با اظهار ‎ePIC LINEN Cap IC)‏ ا 0 ‎Oa) ey ay ee Me‏ از لين روء به 2 ا ا ‎NT gC pee‏ ‎ae ore Cee or ye‏ 0 ‎mn AO‏ ا ا ‎ed‏ تفريقاً ‎ANG‏ انل 

صفحه 16:
آرزوی قدرت_ رباست طلبی و آرزوی قررت و کلومت و استیلای 5200 يلى ريلر از علل مؤثر رر روى أوررن به ثفاق است. رر اين نوع از ثفاق الريه ‎Aj) Oe‏ رت زر رئيابي است, اما ثه سورهاى ‎Cy eee Le werd Mace)‏ مال 9 ‎Pipe dw 3a J Wy lis‏ 0 7 آماره سافتن زمینه برای رباست و قلومت دز آل بامعه می باشر از اي روء شفس منافق براى رست يابى به اين اشراف ل ل ل 2 رت رم ۳2 در هسته قای مقوری ‎Pips‏ ‏مهم 527 زفوز نموره ریشه های اصلی قررت و رله های هباتی ملونت را در «ست م یگیرر. رن این رسته اسنافقان را با عنوان ( "لین فی قلوبیی مرن #معرفی نموره است : "و یقول الزین آمنوا لولا لت سوره مقلمه و گر فیها القتال ‎zoey,‏ فى قلوبهم مرض ينظرون اليك نظرالمفشى عليه من الموت 0 

صفحه 17:
55 A, ‏ویرّلی های جربان نفاق‎ ‏الف. ویژگیهای افلاقی و روائی‎ 00 ‏ویژگیوای اجتماعى‎ 38 ‏ويرّليهاى اعتقارئ‎ >) 

صفحه 18:
CUCU ‏را‎ الف. ويرّكيهاى اخلاقى و روائى ب. ‎ee‏ ‏38 ويرليياى اجتماعى «. ویژگیهای اعتقاری 

صفحه 19:
7 1 ویرّلی های جربان نفاق ee One yee) 7 (Aes 4 a ‏لبر و خور بزرك بينى‎ -١ cul) —-F Ty EL ioe Une C7 ale ‘ey ‏سوكثر‎ a) 

صفحه 20:
4 aye 3 5 ل 0 7 ZA ا کیر و فور بزرک بینی: و 0 ‎lin we ey ies‏ 4 یلی از بارزثرین ‎ey‏ ا ا ا Le 4 ۳7 ديرن و ريلران را فقیر شمررن است. این فصلت ی بیماری ‎SIAR Une OT TTY‏ | ‎ape ae p, tae Aa Dee‏ 2 لبر فور از يزرك تري ن كناهان و منشاكفر ,استء هنائهه ابليس به خاطر کر ا لور له تبرش از درلاه فراوثر راثره شر و راه لفر را در پیش لرقت. : 7 ate 1017 eat Atl ‏أن كريع كبر را يلى آزْ وى هاى اساسى منافقان برشمرره شره‎ است. 

صفحه 21:
1 ةا ا 0 ‎ee‏ واشتن هرو از ثيليها: ‎Be By) ora Osh 5» ‎sea‏ ال ‎Ke ‏ون ایرییم‎ g? ‏''رستهايشان را ميبنرند '' نه در راه خرا اثفاق ميلئئد, نه ب هكمك ‎DOLCE MOLLY)‏ ‎MWS eye ae ‎a ‏فسییع‎ ey ‏تسوا‎ » 

صفحه 22:
ه- فسق منافقان: یعنی مافقان بیرون از راثره اطاعت. فرمان فراینر و بربهی است ل ‎(el‏ 00 ا دو ما مه آن. تقيل منهع لَه ‎١‏ أنه روز باه و برسُوله ‎ee Tape‏ لارهون » ‎xsd)‏ هيز مازع قبول انفاقهاى آنها نشرء جز ايئله رانها به خدا و ‎MC ata tg eee ec 09‏ انفاق تميلشئر با لراهت!» 

صفحه 23:
۱۳ Re Med a Renne toe ra ۱ ake eae, ‏برداشتن آب از‎ ‏له‎ od 1 ‏له تسبت به مسلمانان راشت, لفت: 9 به مرینه‎ ۳ ‏لرر» زیرین ارقم 1 له ,شاهر‎ gers ‏ه زلیل است بیرون‎ fl, ‏عزیز است ,۲ لسى‎ 30000 ‏عرض بيامبر(صلى الله عليه وله رسائر.‎ a 1 og (lidw wy! DM ‏ل ل‎ ‏تسریق نمور و عبرا ابن اپی را تلژی بکرر . گروهی بر ال باور بورن رکه‎ ‏عبرالله بن ابى را نزر يباهب راصلى الله عليه وآله)ببرنر تا ييامبراصلى الله عليه‎ ‏سس‎ ۳ Va cr ‏وآله) در هق آنان طلب آمرزش نمایر, وققراين‎ ‏بن ابی بر اثر فقران ایمان و فور بزرگ پینی استففار پیمیر(صلی الله‎ Wye ‏ا 0 دح تلقی لرره و لفت: رستور ار او‎ Cnet See ae kt ‏ایمان پیاورع» آورر ۴ لفتید زا‎ ‏مى خواهير به او سجره لنم!‎ 

صفحه 24:
HOES EY GVO WA GLIA LE) HEA Oe 4) ‏ارالك با‎ We CAE ‏زر بستخفر للم سول ال لووا رئوسهم و رایتیم یصرون و هم‎ ‏ا‎ opal Bytes 1 4 ellen ae ee 2 5 A ‎ee ede 0‏ ا ازْ سفنان تو اعراضش'كرره و تلبّر مى ورزئر. (منافقون: 3) ‎ ‎ ‎ ‎BIS 0‏ به ا رت رد ور ورد باب نان لیر تور قرآن سس ‎PU iM cd‏ 000 3 20 تبر است ای نگونه اشاره دم است: "و ازا قیل لیم آمنوا لما آمن الئاس قالوا أنؤم نكما تمن السفهاء '" :"" تلام یکه به آنان گفته شور ‎(oe) CRAM Oey ee ae ACL MAN eye) py pa‏ ایمان پیاوریم؟ 00 ‎ 

صفحه 25:
1 st ot ad CL ed ONE ra) pend fee 7 ‏و‎ ae Ene ge RCW eA ey Ty) 2 ribs 4 72 A CO Led a ‏ا سس‎ pe) 5 Prat? a 7 ia Oy MeO ORO NE eer a 0 Fy 9 ‏مب‎ OCD Le ene Sy Roy ‏مقایق از منظر خاس فور می بیثر, پئین انسانی با یله ابژارهای فق‎ 0 ‏ا‎ 

صفحه 26:
۱ Cea) 7 a 9 0 5 5 rae a کس یکه هرفش باطل پاشر, عق راررک نقواهن کر آگرچه روشن تر از ادر الام لبامت آنها سيب شره تا نشنوئر آنهه را باير يشئوئر, بيننر آنهه را ايد 000 we ۳ " 7 ‏من‎ قرآن می فرمایر ۰" لهم قلوب لایفقهون بها ولیم اعین لا ببصرون بیا ولیم ‎(ee) ea op mC) FE‏ مه 9 ‎zl‏ تیک رارثر بسته ‎a‏ مك انك لب ‎Ob‏ انیم طبع قلوب "یار م یکنر: ‎oer‏ ‏7 

صفحه 27:
ل 0 از 0 ره 5 ۳ Pn 7 a 00 Pn ۳ Deh CLA A Led Bs Ae CA ‏ا‎ eM ee ‎sie ere‏ پلوثه با اعجاز پیامیر(صنلی ال علیه وآله) آآب جوشیر و تا لبه هاي پاه بل ‏۱ فولی یل از صعابى به عبراللة بن ابى سركرره 00 م ا 0 ‎J ۱ d 7 7 Ae cee‏ ‎ray eee‏ ۷۳ رسول فرا(صلی اه علیه وله) به وی شب بای ابومباب (ابن اب ی )کب مثل آنهه رااكه امروز مشاهر هكررى ريده اى كفت هرلز مثل این قشیه را نریره ۴۱ حشرت فرمور پس چرا پنین حرفی را زری؟ لفت: ‎a:‏ 5 4 05 4 1" 3 ‏۳ 1 ا ل ‎Ey‏ لت 0 سر به شکاره شحزی نسیت زار او 2 ‎ey NC Mey ay ae A meore‏ لك ‎Cie vie‏ ‎A rae ga ۳9 7‏ 7 2 4 بشم ول هنافق ركو ركرره است له آنهه را با شم سر مى بيند, با 7 هى رائر عق است ال ا ل ل لواهی ثمی رهر. ‎ ‎ ‎ 

صفحه 28:
۱ ‎eee dee‏ ‎PACE a) MA ey La eM CMO aC,‏ ‎٩ UNC Oey eC 10 Sere Ee]‏ ‎NOLL eS Oy ee EN Ol) Ayr a UOC OIE)‏ ا کافران. 7 و 11 5 و آنچه باعث می شور ا ا ا 0 ‎ae‏ کر از / و کار 7 000 ‎OAC UE RUACUNC NEG ee Mee N TR CLY EOL‏ 2 7 مر 2 ‎a af‏ 1 03 شرن اسرار باطنی و افشای پهره واقعی فویش هستنر پیوسته در سر‌لررانی, رلهره و اضطراب ‎A ep pre‏ اصولا هرکس یکه به نوعی فیائ تکرره باشر, رپار رلهره و افطراب است و منافقان نيز هون فائن اتدولهره و اشطراب «ارثر و هرتراى اقشاكتتذه ‎ee eae‏ : یسبو ن کل میب 00 

صفحه 29:
CsA ees 7 SNS gees ‏قرآن گریع این ویژلی منافقان راطی «ودثل بفوبی به تصوی رلشیره است:‎ رس مثل اول ‎le‏ راب هسی تشیی هگرره اس تکه در بیابان 17 نراق 2 ات روش نکرره (ست, اماگوان فراوتر طوفانی رامی فرستر وت را فابوش می کنر و آن شقصس زإردر ا 000 زها مى كن (بقره: ۲ در این ‎Il 9 Cy ene honors‏ ل 0 منافقان نيز همائئر اين شفس طوفان 7 ‎gripes‏ ‎eye Mie ey une r ae 7‏ 0 00 نور به خافوشى كراييره و آثان رر دمت 0 ‎ ‎ ‎ ‎Ye Oke eG CIC ee)‏ بك و توا با رح و برق و 0 شریری بر سر آان پبار, آتان از ترس مرگ اللشتان فور را درگوش فور می 07 لك برای رهابی از پنین مهلله اى «نبال ينا ‎fend‏ ‎ee KO Seg 0‏ 0 و هر موقع ا 10 در قوز فرو هى روثر. (بقره: 1 ) ‎ ‎ 

صفحه 30:
1 on الف. ویرژلی های افلاقی و روانی Venu 4 7 ‏کر‎ heat ning t 0 درس ار رفنت از ررغ ‎LT Met et Ae NLS Me‏ 0 سایه اقلتره است. امنولا شباعت و ترس ريشه در ایمان ‎(ELEY‏ ‏كه ایمان وبور رارد, شجاعت 1 هست . ام ae 7 5 ‏ی‎ شفص موس ازهيج قزرت مارى نمفى هراسر زيرافراوثر ثليه كاه مؤمنان است. ۳ ۳ 5 ال ار 0 هراس است. مر وراهنافقان صر اسلا آي را ركه آثان زهر روز شاهر قررت ‎oot‏ تا بورنر از این رو می 00 ‎ery‏ رك ‎CCL ERO SMC sa TUL‏ ا 

صفحه 31:
۹ 2 3 7 8 01 ‏و‎ rr ‏قرآن كريم نيز طى آيات ينرى ترس و وهشت منافقان به زيبايى به تصوير لشيره‎ است: a POOLS AT RO Re MS Sea Teo 7 LSM AA eee AEN A eres ‏آن پنان‎ ‏قالب تهی ۳۳ ا ل ل‎ منإفقان ‎Rigg ere ear a‏ يناهلاه یا غارها و یا راهی در ‎RC‏ ‎Dee oa‏ اين ‎OTE‏ ا ل ‎Oe‏ ترس و وهشت یکه رر.رل راشتئر, هرگاه آیه جریری نازل می شر می re Lee ‏ل ل‎ ۱ eA CUM Nee eno a ۱۶ ‏تنبئهم بمافى قلوبهم قل استهزئوا إن الله مفرح ما تهزرون (نوبه:‎ ‎eae Ka‏ نی زکه به تملیل جلف امزاب پررافته, سفن از ‎Oey meray‏ لال ‎CLL Oy Ol‏ ل ‎Heo‏ 

صفحه 32:
2 ne rere ‏ای را‎ 2 5 0 0 5 2 ‏و‎ 000 2 ‏فقان ل ار را بنهان اتلورارئرء اما رز عين هال در اثر‎ a 3 ‏و‎ ۳ af re ae ‏ل‎ eMC AN cone oA Ch SM CLL CL ES cca CR ae hs ۳ ۳ 0-90 eos 2 ‏چشم ها نیفتترو عمگلررشان را به اناء مفتلف توبی هکننر, سوگنر «روغ یلی آزرایج تین‎ A ۲ ‏راههای توبیه عمللرر جریان نفاق بور.‎ 5 Paes ۳ 2 x rors ۱ ee ey 2BY Nk Oe (Giz gales ‎Ara‏ 2 ۳ و م ‎eS‏ ره م2 ‎jee‏ 7 5 ۳ 7 ی ۳ ‎ey‏ ‏7 ‏سپیل ال فلهم عزاب مهین ۰۳ "نان سوگنرهای فور را پرره و پوشش فو رکررنر تا به ‎AOS WO sae Ren CIR LeTE)‏ م ‎ 

صفحه 33:
ee MELEE Te eae Lea Bye Pree Mey Ove) ‏به عئوان رن فویش معرفی نمورنر. وقتی افرار‎ a eee 7 Ea ‏استرلع تكله هاى فويش رختئرء "امقلزارين أسو د كترى ازكنار هم‎ a ‏لباس هاى‎ ae ‏كزش تكه م ىاكفتنر: به فراسوكئر أكر‎ ‏ابریشمی و نر۴ در تن راشتیم, در کال ی ۲ که ا های فشن‎ ‏سح‎ as ‏كو ربوشيم»‎ ‏ی کر رکه رسول ال را‎ ee ‏رت مر‎ OU ‏قور رده بت سار‎ ‏ل ل ل ل ال رن‎ Od Ome A May od ol 0/2 ‏رگفته‎ ۶۱ ‏غ است. «ر این مال‎ jp aS spa, ag Tcl ean Gala ‏عر لدو له‎ 2 ‏رتیل این یات را بر پیایر(صلی اه علیه وله) نازل قرمور:‎ 12 277 " ‏اشلامیم‎ Pave 1 ‏وَ لقر سك‎ ‏ابى‎ io ‏مسق پیش آمر وعبرانة‎ ey yy de ‏درهريان نزاع ىله بين موابرلن‎ 000 ‏اضرق‎ EDN ‏سركرره منافقان اظهار راش تكه وقتى به هرينه'برلورر‎ 0 ‏وی به سگنر‎ Adi (OCU ‏اما وقتى خزربى ها وى را بفاطر‎ PUR Cee ae eRe OS Le nea RCo’ ‏رت یاوگر رکه‎ 

صفحه 34:
۳ 2 7 9 ای ‎CLOT‏ ‏الف. ويركيهاى افلاقی و روانی A ‏ب. وبرلیهای سیاسی‎ ‏اجتماعى‎ 2 3 ‏د. ویژگیوای اعتقاری‎ 

صفحه 35:
ee eye 0 NEU) OMe) Er ey Mee) ‏ار شلنى,بى إعتنابى وسرريبى ازغرمان صريح ببامبر[اص) و بنقوى آز زيربار مسئوليت‎ ‏امراك الجا زره‎ a er ‏کر از ویو‎ Cy ‏شان‎ ‏ار‎ Pee ie toy ' ‏لرامى إسلا”]‎ 0 J olf) DEL Me ‏منافقان هام یله چم مسلمانات را‎ a 9 1 ‏كرفتن ازبياسير(ص )رست (ز كار مى لشيرئر و بد فائه هايشان مى رفتئر.‎ 27 0 37 ‏تریع به شانه ۳ لررن اززيربارسئوليت‎ ig Fea) ‏فراون رلساتی از شما‎ Ve De eee) 00 ‏رل‎ Rene ese eo 72 9 Uy ‏ل ا‎ aI ‏فرمان او رز مفالقت مى كتنر‎ ‏عزابی دررنال به آنها پرسر. ( ۲ ر‎ 2 8 زر 0 ‎Dye ee 0 1 MeN SO Aaa eel Oo‏ شنس بیوری وی رابه راوری بابرا رت اما آن منافق هلميت رسول فرا(صس) را نيزيرغفت و آن يهورى را به ل الت 0 

صفحه 36:
منافقان به هتلام توزيع غنائعم وضرقارت بین_مسلمانان آلر سهع بیشتری به آنان ‎SLOT ONG Ne ye SLE‏ 2/70 07 لسار ماقا ره ال 100/121 نر 111 حشرت را متهم و 10 7 ‎aye‏ 50000 ززولان رس سوم بيشترى هى (هر. 1 ز ايئله رم قات ببه فقراء و مسالين راره مى شر بسيار ثارافت بورثرء ‎Ne‏ 0 رسول الله ويا ‎eee‏ را يه ‎Tes ea‏ ‎Pee Ae eon aye Tey me‏ تقسیم م یگرر. ‎Oy A eda A ce MO CM Od‏ الله عارلانه تقسیم 7 ( 0 ترامی ‎ye ple‏ ۱ الرمن به عرالت رم ر كلثم هکسی به عرالت 0 قرآن ‎Dia 00 Re Genero rate a‏ 0 يمرك فى الشرقات ‎se al‏ ل ل ل ‎rn‏ ‎eae ee‏ 1 7 ‏ا م یگیر نر‎ eee ae Mera acy a oar a ce (OA :4793) "(ai U ‏(فواه حق آنان باشر‎ 

صفحه 37:
ب. ویرّلی های سیاسی نك ارق از بارزترین صفات و ویرژلی ل 0 ‎Gee i‏ مى قواهئر قرا را ايز ثيرلك يز تئر ‎ak oF‏ این ویرلی بش را ای نگونه باژگو نموره است: ‎Cra‏ 0 1 کل ل ا ۱7 ‎wo Oe‏ فا سر ‎as Sey‏ ا ا ‎hee 9 1) (ot‏ ار 7 در برایر مرر۴ ریا می لنثر و فرا را جز اترلی یار نمی لنتر. . (سا: 0 

صفحه 38:
CORE MC EE ene NACA) ۱ ‏قاطر مرضى اس تكله در ول «ارثرء در طبيعت آثان‎ ‏عقل نثإن اندراق است. وهمين مرض قلبى باعث مى شو رك هكفرشان‎ 00 NC aR ee na | ‏ا‎ De ae CL eee ‏است.‎ از طرفى منافقا كه قصر غريب «ادن و نيرك زرن به ريكران را ‎Cy‏ ‎VEN LDA‏ مروة| سئئان آثان را قبول ثم ى لنئد و آنان برای یله ‎CNS AG et ed‏ براى اثبات اق مى تراشئر 7 این ارله۲ ۳ و3 ا رت 22 مر ‎ue‏ رک فورشان نيز به آن باورشان مى شور. ل 0 ا ا ‎CE‏ 

صفحه 39:
Py ‏ب. ویژلی های سیاسی‎ he On GT 4 a fe APD aa 3 fms 0 ‏های رفتار سیاسی منافقان تشْلل و همبستلی آذان در‎ EDL ‏از‎ 57 ۳ 7 2 7 ‎١‏ ا ا ‎ye ee Oe)‏ ا ا ا ۱ ‎ee‏ ار ‏إقرآن ‎ay ogi h‏ سر ری رک و ‎ ‏است در ‎CD‏ در 7 2 پر 2 50 ‎ihe 7 ie ie‏ ‎aT APP‏ ا 0 "والمؤمنون ‎Ones es SE)‏ يأمرون بالمعروف و ينهون عن الملر '") 

صفحه 40:
‎aye 2 7‏ 7 76 ۳ ۳ ا ‎eT e yO LS I OO) A ee ee MOL MCI‏ ‎Fay) 4 000 7 a es‏ وا پیشتم از تعبیری له درباره مومنان به لاربرره ‎Ne‏ ‎Yemen OTe ON Cen ey‏ استفاره ‎ed ad‏ لل رام ابي ‎Wd)‏ ‎Wee‏ بَعَشْهُم من بَعْش ۲ انار و نی راکه بلاتر از عامی و ناصر ‎a‏ ‏بورن است, می رساثر چر راستای همین تشل و هدیس یکه میان 0 ‎ee EXO‏ ترق السك ررد" ران ارارق مت ۵ 00 همائتر جلسات ىله در آستانه جک ‎re ap ocd ae Soe‏ 0 ‎A 17‏ سويلم يهورى تشلیل رارنر. 

صفحه 41:
PCT ee) ‏ایبار مک روا‎ ۴ eA ON Mes iy Agel GH Wifi ‏ایبار بت‎ ‏اضشطراب» 7 11 رهو فامعه, شافش و انتشار رارن شایعات درو و ره‎ 0 7 ZI ‏د ۸ زُاتهامات 5211 نست ا‎ ‏و بل عناصر زر بنگ روات یله‎ ۳17 Com rei ye aetna Ss ‏و هلوقت اشلاهق. به راه اترافته‎ yen ee I) ae Oe aay aus di, ‏و‎ ‎Ie CO Cy coe Red eed Ce seed One) ‏بلوه راون‎ ‏ا جمله موضوعاتى بو ركه ريان نفاق براى ايجار هنك روائى از آنها سور‎ ‏ا ی رت زر‎ Oy eel 5-8 ‏ا ل ل‎ eye Cn ee un ‏تلاش مى ورزيرئر زر ول مسلمائان رع با و وفشت و ترس الِْارٌ تمايتر و‎ ‏زر رت ا‎ OL ey eC PE Ne ce UCL 

صفحه 42:
همپنین آنان رت 2 4 00 ‎Al Pe NPN CILEG PO)‏ پخش م ی کررثر و مسلمانان را رپار افطراب و ‎id? Oe eres)‏ مورر تعرار تفرات وشمن» شايعه قتل و يااسارت ييامير.(ص) ر ‎YO,‏ ات ارْ عمزه ين 0 شايع هلشته شرن ييامير (صلى الله عليه یار ار 22 ۱ آستائه آماره شرن سياهيان اسلام براق 31 0 ‎OL‏ ل ا | تمايئر. همین طور با یله و اسلا ان "ثنال/ ناموس و ابروى"انشان ‎Ne‏ ‏7 امری و عنوان فق تعرض به آن را نرارر, جریا نفاق ‎Te es Rae Coes‏ تن وت اجتماعمٍ آثان دررستور كارفويش قرار راده بور ركه برد عن رورش لد ‎ous‏ ایک است له ررق رآن ریم ا شره است.( آبات ۱ ۷ 9 

صفحه 43:
ب. ویژلی های سیاسی 20 ‎Vy‏ مت با ان از میم ترین ويرّلى قي زان یر ‎Dig 20‏ 2 تربع از روستی با ‎IC)‏ ا ا 0 برفلاف نهى شرير قرآن با رشمنان) اسلام از 7 مرا مر رست روستی به سوى آان رار مى ثمورئر. آثان.وقتى با مسلمانان برخورر مى | ‎ids PO Un Nerd OT‏ 17 رس رس سرت ‎Dee Ne eed DC eed‏ رت 1 202 2 لريم از هم 1 2000 ‎Cie ay‏ آرزش های اسلامی 7 2 0 ‎ore‏ 1 ‎oy‏ مافقان با ان بود ا ا ا ل ‎ee‏ ‏تموره با نان هم 7 ‎Fade Cre NC eye‏ باشندر بژه بژه های متعرری ‎een Te Ue a Lede)‏ 37 راز آن میا ن لس عزت و مرعوبیت از مهم ترین آنان 0 ریم به آن اشاره نموره است. 

صفحه 44:
منافقا نکه عقره ناج‌سقاع وشهرت پم کرام و وایبار رابطه با بیان به این آرزوی فویش رست یابثر و از آثان لسب عزت نماینر, قرآن لریع با اشاره به رعزت تنها مال فراست منافقان را از ايئله ‎ade ten‏ ا لسب عزت نماینر, موررسرزنش قرارمی رهر. فرين أولياء من 9 المؤمئين ا ‎nee Perry‏ در بای ور و اشاره به اه کر ویژه فرا نی الثة عليه وآله) و مؤمنان است, اث ایکله منافقان می فواهنر از طریق روستی با بیان کسب عزت نمایثر, نان های یاهل و ري ۱ ‎id‏ می فرمیره "کسان یه در رل هایشان پیماری است, در برقراری ارتباط ير يلريا 00000 می ترسیم هارثه ای برای ما اتفاق بیفتر و نیا به ‎ee ۱ Seo‏ سوي غور به نفع مسلمانان پیش ‎wy‏ ‏بياورر واين رسته ار آنقه رررل يهان راشته ائر يشيماللررئر ". (مائدةء 111) ‏را 1 ‎IIRC ener ree‏ 0 ففران ایمال 5 قررت های ماری می هراسنر از اين روء از ترش ايئله مبارا در آينرهكافران مسلط شوثر طرح روستی با ‎a Me) ge‏ ا ‎TCL NC) CLIN C‏ خطر قرار تليرر و بتوائر به ‎ay‏ فویش ارامه رهنر. ‎ ‎ 

صفحه 45:
75 7 9 ای ‎CLOT‏ ‏الف. ويرٌليواى افلاقی و روانی ب. ويركيواى سياس A ‏جم. ویرلیهای ابتماعی‎ ‏ویژگیهای اعتقاری‎ .« 

صفحه 46:
4 ‎CNC MELT‏ ‎Deion‏ ‎hy‏ «ررروابط بلی از مهم بن ویرّلی های اجتماعی جریان ‎oe rey eee ene‏ ‎Bc ae‏ 1 مرا شون راز این بوء وقتی با مسلمانان و مومنان هم نشین می پئوثر اظهار ايمان مى كنز اما وقتی با ۱ 2 ۱2 اظهار ايمان رمى لنيم» آثان را مشفرة مى 07 ‎ULC igs 0 re No‏ ل 7 ‎APE Ue Ee HOLST E OO 00 en Cis‏ 00 الر فتح ‎Munnar 2‏ سر ‎AO a eNO de‏ ار مى رارثر له يا ما با شما تبوريم و آيا اين ‎ped ae‏ بنابراين مإ هم رر همد اين هوفقيت ها و آثار ونتايج ماری ومعنوی قاصله ازآن با شما هتیم.اها ال ‎ess 32 ud‏ ا ال لك ‎es) 7‏ بر دار رکه اين ها پوری که 7 ‎aM Seta EC LAL OL C‏ ل ا ‎laa Be‏ برین سان با اين دوكائلى 0 ا ل ل ا ‎fe‏ 9 رت ار ‎Peer tok.‏ 9 

صفحه 47:
ج. ‎TOU‏ اجتماعی ‎Te 17‏ روگ ار ا 0 0 است. اشاعه انواع' و.اقسام مگلرات وضر ارزش ها نر هامعة؛و ا ا ا ا ا ا ‎CM Dia‏ ‎ds CMe Ny ee‏ با ‎ey eye,‏ ‎PEA ayes) Nee CST ORE aT‏ ‎yy Loe easy ee eda‏ تهایت رقت ‎ee Ay ma Nei‏ يم به اين ‎ey‏ جريان نفاق 17 ‎Te ery‏ ‏وَالْمَآفقات ‎opie 9 ay een or‏ ی توف ‎Ee CD Syke LTR ‏ل د‎ ‏م‎ ‎ ‎ 

صفحه 48:
3 یج ویژلی های امتماعی استیزاء و عیب بوبی از مومنان: ‎Po oe es 000 1‏ استوزاء: تمسفر» عیب جویی وطعنه و ریشفترزون مزمنان یلی دیگر ازویژی 00 است. آنان رربرفوررهاى امتماعى شان هؤمئان رابه بارتمسفر و استهزاء رفته و اقرام به رت زول وتوضين وتلقيز إثان فى تموزئر. قرآن لريم .اين ويزلى جريان ثفاق راليتلوله مر رل ‎CN ay en ae)‏ 2 00 ‎A 00‏ ار ا رااز آن بيع راريدءآشلار ۱2 ر ‏ م ‎TE‏ ‏ا ا ۱ ‎GIy hs‏ ساق قرش رز ‎EN)‏ زوس ور ‎FELD) EGE‏ ا 100 1 1 1101110111 ‎by Ty) ip] Das OL)‏ ما پورثر و آهسته آهسته بایلریلر صفبت می گررثر, پیامیر لرامی اسلا متوبه آثان شر,عضرت باريدن اين صعنه رستور رار آثان راازمسهر افراج تماينر. 

صفحه 49:
۱ تمويز ‎ear oye DS ۳ ae‏ گرفتنر. نا کسانی راکه ‎Boho Sal oer‏ ار تن کر عیب موی م یکررنر ‏ وکسائی راکه به فاطر فقر و عرع توان مابی به قاهر اموال ناپیزی با رر راه ‎nD eps‏ 2 در سال نوم هجرى وقتى يبامبر[ص) مسلمانان را برلى نبرر با روميان در زوه تبوك به جهار فرافوائدء به فطر روری راه هرف را فاش سافت تا ايشان به جمع آورى آزوقه ببررازئرء مسلمانان برای تجويز سياه اسلا مکمک های شیان تقریریرگررنر ابوعقی که رک مسلمان فقير بود كك من فرمایی راکه به فطر آببارى باغ يلى از انسار وستغزر لرفته بو ور افقار پیامر زار وا مففقا که یمان به قراو رسول نراشتتر و فواهان هُلست | عور ‎roe‏ ‎Eyre ECR aS‏ زان ‎TF 0 7 Ausra nds‏ تشرد رتم کرحت رد رت ار را رک ‎Yo ope al;‏ رز لسانی هون ‎a ane zo)‏ به انراژه توان مالی فوی شکم کر ل ره ل للفزون سم من ‎Ca)‏ فی في الصرقاتٍ والزین لایبرون لا ‎eae‏ 0 تفراوثر هرگ به اين ل لمك ‎Beh Go‏ تم یت تم ارت ‎Sepp ENON iS pd phi BAS‏ Ce Ie EEE enc 1 Ie ew Oa NC Gel ame NC Tiare 0 aS AL BL oe RC RCH) 0000000000 

صفحه 50:
0 NCS) 6 ‏“ا.شماتت:‎ ‎Pes On CD eed‏ های اجتماعی مافقان است. ‎(oun‏ به فاطر عراوتى 4 2 بر هیچ ‎Ox> pe Aig‏ فوشمالی 7 ‎LIC Tey‏ ل 7 میْلل شونر, فوشال شره و زبان به سرزنش و شماتت آنان می ‎ayo‏ وفوشى 9 ,0 & ‎ey. G Cwlual 15/97 (4 oy lings‏ مى 2011 ‎i‏ ‎ele‏ در چنر مور این ویژلی مافقان را به نس ‎aay‏ است: (ن ‎Cn Py eas Ors 2‏ ‎ear 0‏ م ی کنر وآلر عارثه ت#لواری برای شما رخ رهر, 00 سي شوتر .(أك عدرآن! 07 ‏و ''إن تمسسلم عسنه تبرؤهمروإن تسبلم سينه يفرهوايها '' : "در ميان شما انراز لتر سس رل را يلران را به يستى مى لشَائئر : أكر مصيبتى به ‎ep yg‏ لزي : فرا به ها تعمت دار له با مباهران تبوديع, 707 ‎eae EM Ten RCE‏ 00 ‎ ‎ ‎ 

صفحه 51:
شواهر و نمونه های تاریفی غراوانی از شماتت متافقان نسبت به مومنان زر تور راز رريك مورر يس آز ‎Ie ane LIC‏ 7 | آنال به پایان سیر و پیامبر (سلی ال ‎CMe‏ ‏هسلماتان 4 ‎oe sug Se‏ ازاين وضعیت فوشال شره بورنر و بان به شماتت مسلمانان لشورهء سفنان بسيار رشت بر زبان مى رائرئر. 7 0 سلطنت و بارشاهى استء آنهه ريه معمر ‎busy‏ a ee ANCE BE op Gee Gol ya) ‏يق ابيرق‎ ‎ety‏ را آنان مى فواستئر ريا اين سفنان موز اصماب رسول قرا را رهار ترريد تموده و به جا شرن آز بِيامي ر(صلى الله عليه وثله)وارار تمايند. 

صفحه 52:
3 یی های امتماعی سار و فته را ا ‎NC ee SAN) MC) ACL, Wea el OE‏ هاى مفتلف رر روى مين ‎ee oe‏ اسلام و علوت اسلامی به فتنه اللیژی مى بررافتئر. اما از آنها كه ثلران افشاشرن اسرار ررونى خويش بورئر, به رثبال هر فنته ‎oll‏ | ‎oly, 2‏ پات ‎Oey Ly‏ له لوه ای ‎ed one‏ توفية و للك ارا لا با هدر روی زمین سار م یکررنر, 00 به اين ويرّلى جريان ۱ ‎eam ise ny) Ie Mo Cm‏ 00 ‎oy‏ قالوا ائما نمی ‎vey‏ 0( از هم 0 لا یشعرون ۲ "هتلام یکه به آتا ن گفته شور در زمین تسار تلنیر. م که فقط اصلاح ‎el Sars‏ : لاه باشير! اينها همان مفسرائترء ‎(oe ap tee re‏ ‎PCAC LES Hes) Te werd are as een eS‏ 7 

صفحه 53:
Pare Tey 3 1۱ 1111 ee me oe Ne ۱ Aaa SET EE Se RO است: ''اريع م نكن في هكان مثافقا... ازاهر ثكزب وازا وعر تفلف و إذا عاهرٌ غررو إأ كسم ‎oe.‏ ‏قبر. ) 7 ااا ااا ‎eae‏ ‏سلستئر. آثان يا قبل از شروع: ينك از همراه ىلزرن سياه اسلاة] غوررار ىكررئر و ياايئله ازصعه ثيرو ورشرايط بقرائى عقب شین یکرره پا به فراز نوادئد. ‎he UL eee a)‏ ۱ اس و بعران یکه رشمتان اسلاع با لشریان اوه پشت درواژه های مرینه اررو ره بورنر تا ” ‎Bar‏ 

صفحه 54:
ROL ae oa ‏بهان ه ۲ لیری های مب‎ 0 ew os ‏که آنان با فراوثر مبنی بررفاع از اسلام ويشت للرون به 2 اسلاء بسته اثرء‎ ‏يادآورى رد رز ری‎ ‏لق ركانُوا عَاهَرُوا الله من قَبْلَ‎ eer ‏قبل ازراين با فراعه رکرره بورتر 6 بشت‎ 0 Ire ‏و سس‎ OUIg ‏موررسوّال قرار فواهرگرفت,‎ yea ‏وعهر‎ )51751 10( ورغزوة تبول نيز.عده زيادق ازسافقان به سر ری 7 ا مسر ‎KEN Dp Une Clan CIE‏ ال ادر م ىكروئر به عوان ‎ACA VISE) Ged‏ ا ‎eC as Me‏ ل 6 و همراهی راره بورثر, اما قرمی در اين جهت برنراشته, هم رو را تنها لزاشتتر. قرآن ۳ ‎MOLEC) ere ew!‏ ۱3 ‎ ‎ ‎3 ‏را زر ث كتيده من‎ a BP seh DA) GS Cal 3 ae Cy ey Oy ey ‏روئ زو الر با آنها‎ yO aera Cee 2 ‏ا‎ eye ‎ 

صفحه 55:
a8 A CLOT N 9 7 eye eee 200 Ee) pelos! ‏ويركلبواى‎ oa ‎b= 2‏ ر. ويرّليهاى اعتقارى 

صفحه 56:
oe ‘a ‏وبژلی های اعتقاری‎ .« الفرورزى ژر از نظر اعتقارى يلى از ويرّلى هاى جريان نفاق ايْنَ. اس تكه ور بوشش ایمان به همان کفر فریش باقی می ماننر. آنان می 200 ‎٩‏ ‏قرتنکریم در چثر مورر به این ویرژگی منافقان اشاره نموره است. ا ۱۷ ا سفن به میان می آورند, اما در واقع ایمان نرارنر. 00 اهراف شيطائى فويش را تعقيب نماينر: 

صفحه 57:
4 7 «. ویژلی های اعتقاری 3 70 ‎ur ay en‏ ۷ ‎oe iy oe)‏ اعتقارى_منافقان الت سك و ترزي د آثان بين ايمان و القر است. قرآن ‎ewe‏ در هنر آبه این 5 رابه ‎Weg (oun‏ 0 در ‎We‏ ‎NCR ete Nee EON aA eye‏ ‎Meow Mls ou‏ ولا إل دك«( ‎(dere ga)‏ در بای «یلر این مك و ترریم را ور منافقا این لونهبه 7 ‎eee 7 07‏ درفورررپلرمالت ترریرمنافقان بين ایمان وگفرراباعث مهرروء شرن يرول ‏تس ‎pee ify‏ آمئوا ثم کف روافطبع على قلوبهم | 00 ‎(Opals)‏ 

صفحه 58:
و نیز باعث عر غفران وهرایت ازسوی فراوثر وعر؟ پژیرش توبه آنان بیان نموره است : "إن ‎ee. ۳ ag aoe‏ ثم ازرارواکفرا لمم يكن الله ‎ee eae‏ سبيلا .(نساء: /سزا) و "إن الزين ‎wap ۱ a Le ae,‏ هم 0 00007 سل هميشه فوارث و رفرارهاى ميان مؤمنان واكفار ‎GAN Bl,‏ ‎ta‏ 0 ر اين باحنت إن سر ر له كلاه اير نظر ‎PON ne ed ae ne ee‏ ا 27 و ‎aoe 9 OT Hig‏ توبه شان را لب كرر به آثان ثليه نموزه و طرح روستى با آثان را هى ریژنر و یر و بازریرشان با آنان رو به فزونی می نهر, اما در عین حال ‎OLE ED‏ 0 

صفحه 59:
‎LD 5)‏ های اعتقاری ‎a‏ ‎Ese once‏ ا ‎SCE‏ ‏ا ‎aM Oro al UNM Yeo) ae Ne‏ الك اك ل شبهات متعررى را طراهى نموره بر سر زبان ها ائرافتئر رنسبت فزيب رارن به ل ا ل ل ل ا 0 ین اسلا وارر سافتتر, ‎NC ae eee‏ ا سر 7 شرت 7 ‎Le‏ ‏اق تررق اردان لوال رس 1000007 ‎aA 7‏ ۱[ تررثر و نست ا ا رارثر: ")| عفر فتدق سفق با متترد ‎ED) yy ne‏ منافة. 0118 گفتنر: اا ‎ete‏ 5577 فى كويد ال ا ل ل ولسرى ‎Cea,‏ 7 ل قل الل ‎eeu‏ | تراریر ‎a‏ قمر ازيرد قرآن لريم تيزبه لين ايفارشبوم مان ‎oe‏ ‎saad‏ فى قلوبهم 0[ إلا ‎(ae omy‏ ‎ ‎ ‎ 

صفحه 60:
شبوه بر فق نبورن رين اسلام) از 57 شبواتى ار مطرح می شر. هرگاه مسلمانان در نل ها لست مى فوروئدء يا عده اى به ‎denM eM de ACA are ely ea‏ شبوه را مطرح می لررنر. مه در جنک اهر وپس از ‎FAM MUST Al‏ تفر انرافی بو فرج رارثر : 70 7 کرت های فویش م یگریستتر. متا ۱ مسلمائان نسبت به ره نقلي مزهب و عقيره شان) ‎yn‏ رس 0 ا 500 ورا كفده شرق ولشته راريم؟ 0 نشاله أن اس ت له وين ما يرهق نيست! 00 ری ل 0 CoN Ae ae era Por ‏سس اس‎ A Ah ‏و ايتلوته وى وبارانش رهارهُلست نمی شرنر, اگر با ها پورنر ایتلون هگشته‎ 7 

صفحه 61:
1 با تومه به سل جاورائی قآ در همه اعمار و فرلیر بورن پا العی نسیت به همه مسلمائان بى ميبريم له اين همه تالير و توبه به مبدث فاق بفاطر فطرى است ‎Typ Cone‏ ا ا 11 ‎oye OO) Taro a pecan oy 1‏ 0 مره است ‎Cres‏ مزر رز گر شاج رازه اسلا زار ‎DELP‏ ‏مهمتر اينله اين 9 همیشه در پیره جامعه اسلامی بوره‌و هستتر وبا ‎TIO‏ 20 1 1ك قلتت بنابراين با بهر هكيرى 20 کریم و عبرت ا زگزشتان للش ‎Hilo Jp‏ بوره و این سفن فراوثر هليم متعال ‎el,‏ ا 0 ات کرد کوش مب ‎Oy Cn‏ يبامبر) ‎UG eNO We EMCO E‏ ا ‎SL‏ ‏فرا آثان را بلشر يلونه از حقيقت روكررائتر ". 

صفحه 62:
1 LT DS OLS aT TE ‏از آغاز تاسیس ررگیر آتش ینه منافقان بوره و از اين ناميه ضربه‎ ene Ne “Ae eee) Ve CN Ae eT Ay ea 9 ‏ا اا‎ Oe ‏ا‎ ‎| ‏ا ل‎ a ‏امروزة برلسى بوشيره ئيس ت كه اين كروه بيشترين فرمت و مزرورى را با‎ ‏ار‎ les Sg ie, ‏مر را و ... را از ها كرفتئر و دريك‎ .. ‏همهون بتک شهرها و موت باران مناطق ایران اسلامی را فراهم کررثر و‎ ‏سمتلن أز رشنت وال لسار شم للست‎ SE EY ‏پا‎ Ory : ‏بطور معمول روراه در پیش رو رارر‎ Cae) 7 ‏ضس ایئله بامعه اسلامی‎ . ‏طرر مثافقين از جامعه اسلامى و لاه لررن جامعه از فطر توطئه منافقان‎ 

صفحه 63:
‎SANE Ee‏ سیر ار رت ترس ‎OAC Ey ene AOL LE MOL SCS LCL ORES Ae ‏انفراف ا 0 میت‎ ‏رورا رت سر طری قکفر فریب «ابر و هلك لردير: ‏آنفسلم 7 ‎C9) 1 etl pt lid 5» *‏ خور را به هلاكت افلنرير». ‎SU ee‏ ا ‎(CY One Cam CSS Ue‏ ‏اناس ‎١‏ اسلاة|[ يزرريك د ‎0 iO ‏بيامبر‎ Sp) ‏»؛ «انتظار‎ Ge ae ‏* را. بيوسته رر امر معار و رستافيز .و عقائيت زعوت ييامير (ص) و قرآن ‎7G‏ یر راشتیر: ‏«وارتبتم » «و (رر همه پیز مك ,و ترریر راشتیر». ‎ ‎ ‎ 

صفحه 64:
‎a 5 37 2 3‏ و لل ۱ آرزوهابي له هلر رست وا د پر 4 كه غرا بر مرلنان فرا رسير: ‎VE Oye hee wero ‏رتم‎ 2 ‏ديك دار 2 ۳ 1 0 ۱ فرآوتر 0 ‏شما نیز به فاطر پوشالی بورن ایمائتان همواره فریب فورره و میشر َو ‎Nes we‏ 2 غريبلار بذ ‎ee‏ 0 ‏خراوئر فريب رار». ‎ 

صفحه 65:
منايع : ‎ae‏ ا ل 2 ل ال ا ل 0 تفاق و عبرتها - صلاح الرين شمس الرينى ‎4A j ag 3 8‏ ۳ مقاله ويزّلى هاى جريان ثفاق ررعصر تبوى - خبرلزارى فارس) 

صفحه 66:
شاد ى روح امام ‎BES,‏ ge | 

جريان نفاق قرآن کریم : " ...هم العدو فاحذروهم قاتلهم اهلل انی یوفکون" : "(ای پیامبر) دشمنان واقعی منافقان هستند که از آنها برحذرباش ،خدا آنان را بکشد چگونه از حقیقت روگردانند". (منافقون )4 : مقام معظم رهبری : با پدیده نفاق هوشمندانه برخورد کنید ،پدیده نفاق خطرناک است ،چیزی که توانست در صدر اسالم کوشش مجاهدین صدر اسالم را سربازان اسالم و حتی خود پیامبر(ص) و بهترین مومنین را در نهایت معطل بگذارد . سرفصل مطالب مطروحه نفاق مقدمه تعاریف نفاق علل و انگیزه ها ویژگیها نتیجه گیری منابع مقّد مه شاید بتوان ادعا کرد در قرآن کریم به اندازه ای که به بحث نفاق و منافقان پرداخته شده است به هیچ پدیده ای و یاناهنجاری اجتماعی دیگری پرداخته نشده است . با توجه به ویژگیها ،توطئه ها و نیرنگهای این گروه به ظاهر مسلمان از چنان اهمیتی برخوردار است که خداوند سوره مستقلی را به نام آنان ( منافقون) نازل کرده است . .1تعريف نفاق الف .معناي لغوي : ريشه اين واژه درلغت ،متعدد است .از ميان اين ريشه ها دو تاي آن به معناي واژه نفاق نزديك تر به نظر مي رسد. كانال و تونل زيرزميني كه راه خروجي به يک مكان ديگردارد و سوراخ مخفي النه موش صحرايي معروف است كه موش صحرايي وقتي براي خويش النه مي سازد ،دو راه خروجي و گاهي بيشتر از دو راه براي آن قرار مي دهد ،يكي از اين راه ها را به گونه اي مي سازد كه وقتي به سطح زمين مي رسد، آنجا را سوراخ نمي كند بلكه با باقي گذاشتن قشر نازكي از خاك ،آن را پنهان مي دارد .و زماني كه دشمن از سوراخ ديگر وارد شد با سرش به آن موضع مخفي مي زند و آنجا را سوراخ نموده فرار مي نمايد ، ب .معناي اصطالحي نفاق به معناي تظاهر به اسالم و ايمان و پنهان داشتن كفر است (پیامبر(ص) بصورت علنی امکان جنگ با آنها را نداشت چون اظهار به اسالم می کردند) از اين رو در تعاريف اصطالحي نفاق نيز گفته شده است كه :نفاق تظاهر به ايمان است در حالي كه در باطن ايمان نداشته باشد و يا اينكه گفته اند :نفاق در برابر ايمان و به معناي عدم اعتقاد به حق است همچنين گفته اند :نفاق گفتن شهادتين و رعايت شئون ظاهري اسالم است در حالي كه در باطن اعتقادي به اسالم نداشته باشد و شخص منافق براي فريب دادن مؤمنان به زبان اظهار اسالم و ايمان می نمايد در حالي كه در باطن به هيچ يك از اركان ايمان و يا برخي از اركان آن اعتقادي نداشته و به آنها كفر می ورزد. رسول گرامي اسالم فرمود :سه خصلت از عالمتهاي منافق است اول هنگامي كه خبري را مي‌گويد دروغ مي‌گويد دوم آنگاه كه به او اطمينان شود خيانت مي‌كند سوم وقتي وعده‌اي مي‌دهد تخلف مي‌كند. دونوع نفاق -1نفاق اخالقي كه نشانه‌هاي آن در احاديث دروغگويي خلف وعده و خيانت در امانت شمرده شده -2نفاق سياسي كه نتيجه و رشد يافته نفاق اخالقي است. نشانه‌هاي نفاق سياسي : الف -ادعاي اصالح درعين افساد ب -تحقير ايمان مردم و تضعيف اعتقادات آنان و اذا قيل لهم ال تفسدوا في االرض قالوا انما نحن مصلحون ،اال انهم هم المفسدون و لكن ال يشعرون ،و اذا قيل لهم امنوا كما امن الناس قالوا انومن كما آمن السفهاء اال انهم هم السفهاء و لكن ال يعلمون 11( .و 12و 13بقره) منافقان از جمله دشمنان دروني جامعه اسالمي به شمار می آیند. منافقين در داخل مردم بودند؛ كساني كه به زبان ايمان آورده بودند ،اما در باطن ايمان نداشتند؛ مردمان پست ،معاند ،تنگ نظر و آماده همكاري با دشمن ،منتها سازمان نيافته. پيغمبر با دشمن سازمان يافته اي كه آماده و منتظر حمله است تا ضربه بزند ،مثل برخورد با يهود رفتار مي كند و به آنها امان نمي دهد؛ اما دشمني را كه سازمان يافته نيست و لجاجتها و دشمنيها و خباثتهاي فردي دارد و بي ايمان است ،تحمل مي كند. عبداهلل بن ابي ،يكي از دشمن ترين دشمنان پيغمبر بود اما پيغمبر با او رفتار بدي نكرد .درعين حال كه همه مي دانستند او منافق است؛ ولي با او مماشات كرد. وقتي كه جمعي از اين منافقين كارهاي سازمان يافته كردند، پيغمبر به سراغشان رفت .در قضيه ي مسجد ضرار ،اينها رفتند مركزي درست كردند؛ با خارج از نظام اسالمي -يعني با كسي كه در منطقه ي روم بود؛ مثل ابوعامر راهب - ارتباط برقرار كردند و مقدمه سازي كردند تا از روم عليه پيغمبر لشكر بكشند .در اين جا پيغمبر به سراغ آنها رفت و مسجدي را كه ساخته بودند ،ويران كرد و سوزاند. بيانات امام خامنه ای در ديدار اعضاي هيأت دولت 1383/8/20و خطبه هاي نماز جمعه ي تهران 1380/2/28  .2علل و انگيزه هاي نفاق الف .طمع به مال وثروت ب .ترس از دست دادن جان و مال و موقعيت اجتماعي ج .ضربه زدن به اسالم از درون د .آرزوي قدرت الف .طمع به مال وثروت طمع به مال و منال دنيا ،حرص در به دست آوردن ثروت و مكنت يكي از عوامل نفاق ورزيدن به حساب مي آيد ،شخص منافق با اظهار ايمان مي خواهد به مال و منال برسد و از بازار مسلمانان سود برده به كسب كار خويش رونق بخشد ،از اين رو اظهار اسالم و ايمان را وسيله رسيدن به مال و ثروت دنيا قرار مي دهد و تا زماني كه از اين بازار سودي عايد وي گردد به مسلمانان اظهار عالقه مي كند و خود را حامي حكومت اسالمي نشان مي دهد. آيات 58ـ 80سوره توبه و آيه 11سوره حج به اين نوع از نفاق اشاره دارد. ب .ترس از دست دادن جان و مال و موقعيت اجتماعي علت اصلي ديگري كه در روي آوردن به نفاق نقش مؤثر دارد ترس از دست دادن مال و جان و زايل شدن موقعيت اجتماعي و فاميلي مي باشد. در اين نوع از نفاق شخص منافق به علت ناتواني در مبارزه با نظام مقتدر و حاكم به ظاهر ايمان مي آورد تا هم جان و مال خويش را حفظ نمايد و هم در سايه اسالم مأمن و پناهگاهي براي خود و بستگان خويش به دست آورده مانع از دست رفتن موقعيت اجتماعي و فاميلي خويش گردد. بيشتر منافقان اهل مدينه و قبايل اطراف آنكه در شمار ثروتمندان و رؤساي قبايل و قوم و عشيره خويش محسوب مي شدند ،نفاقشان به خاطر ترس و حفظ جان و مال و نيز حراست از موقعيت اجتماعيشان بوده است. در قرآن كريم آيات زيادي به اين نوع از نفاق اشاره دارد از آن جمله آيات 49ـ 57سوره توبه به معرفي اين دسته از منافقان پرداخته است. ج .ضربه زدن به اسالم از درون يكي از انگيزه ها و علل نفاق ورزيدن برخي از منافقان اين بود كه با اظهار ايمان در شمار مسلمانان درآيند و آن گاه از داخل با اسالم مبارزه نمايند، اينان چون جرأت ندارند آشكارا با اسالم مبارزه نمايند ،از اين رو ،به صورت پنهاني ،با اختالف انداختن ميان مسلمانان ،تحريف دين ،رواج فساد و ...زمينه سقوط اسالم و حكومت اسالمي را فراهم مي آورند. آيه 107سوره توبه به معرفي اين دسته از منافقان پرداخته استَ" :واَّلِذيَن اَّتَخُذوْا َمْس ِجدًا ِض َرارًا َو ُكْفرًا َو َتْفِريقًا َبْيَن اْلُم ْؤِمِنيَن َوِإْرَص ادًا ِّلَمْن َحاَرَب اَهّلل َو َرُس وَلُه ِمن َقْبُل َوَلَيْحِلَفَّن ِإْن َأَرْدَنا ِإَّال اْلُحْس َني َو اُهّلل َيْش َهُد ِإَّنُهْم َلَكاِذ ُبوَن ". د .آرزوي قدرت رياست طلبي و آرزوي قدرت و حكومت و استيالي بر ديگران ،يكي ديگر از علل مؤثر در روي آوردن به نفاق است .در اين نوع از نفاق اگرچه هدف از اظهار ايمان سود دنيايي است ،اما نه سودهاي مختصر و آني همانند به دست آوردن مال و منال دنيا كه هدف دسته اول بود ،بلكه غرض نفوذ در جامعه مسلمانان و آماده ساختن زمينه براي رياست و حكومت در آن جامعه مي باشد .از اين رو، شخص منافق براي دست يابي به اين اهداف به تقويت نظام حاكم پرداخته و به صورت بسيار مرموز ،پنهاني و بدون سر و صدا در هسته هاي محوري و مراكز مهم حكومتي نفوذ نموده ريشه هاي اصلي قدرت و رگه هاي حياتي حكومت را در دست مي گيرد. قرآن اين دسته از منافقان را با عنوان ("اَّلِذيَن ِفي ُقُلوِبِهم َّمَرٌض ")معرفي نموده است " :و يقول الذين آمنوا لوال نٌزلت سوره محكمه و ذكر فيها القتال رأيت الذين فى قلوبهم مرض ينظرون اليك نظرالمغشى عليه من الموت فأولى لهم"( .محّم د)20 :  .3ويژگي هاي جريان نفاق الف .ویژگیهای اخالقي و رواني ب .ویژگیهای سياسي ج .ویژگیهای اجتماعي د .ویژگیهای اعتقادي  .3ويژگي هاي جريان نفاق الف .ویژگیهای اخالقي و رواني ب .ویژگیهای سياسي ج .ویژگیهای اجتماعي د .ویژگیهای اعتقادي  .3ويژگي هاي جريان نفاق الف .ویژگیهای اخالقي و رواني : -1کبر و خود بزرگ بینی -2لجاجت -3تحير و سرگرداني ،دلهره و اضطراب -4ترس -5سوگند دروغ الف .ويژگي هاي اخالقي و رواني .1كبر و خود بزرگ بيني: يكي از بارزترين ويژگي هاي روحي و رواني منافقان خود را بزرگ ديدن و ديگران را حقير شمردن است .اين خصلت يك بيماري رواني است كه منشأ بسياري از انحرافات اخالقي قرار مي گيرد. كبر خود از بزرگ ترين گناهان و منشأ كفر است ،چنانچه ابليس به خاطر كبرش از درگاه خداوند رانده شد و راه كفر را در پيش گرفت. قرآن كريم كبر را يكي از ويژگي هاي اساسي منافقان برشمرده شده است. در سوره توبه پنج صفت منافق بیان شده است که عبارتند از: -۱دعوت مردم به منکرات : « یْأُمُروَن ِباْلُم ْنکِر ». -۲باز داشتن مردم از نیکیها: « َو یْنَهْوَن َع ِن اْلَم ْعُروِف ». -۳خودداری از انفاق: « َو یْقِبُض وَن َأیِدیُهْم ». "دستهایشان را میبندند" نه در راه خدا انفاق میکنند ،نه به کمک محرومان میشتابند. -۴فراموشی خدا : « َنُس وا اَهَّلل َفَنِس یُهْم ».  -۵فسق منافقان: « ِإَّن اْلُم ناِفِقیَن ُه ُم اْلفاِس ُقوَن ». یعنی منافقان بیرون از دائره اطاعت فرمان خدایند و بدیهی است در این صورت ،تمامی آثار فسق نیز بر آنان منطبق میشود. « َو ما َمَنَعُهْم َأْن ُتْقَبَل ِمْنُهْم َنَفقاُتُهْم ِإاَّل َأَّنُهْم کَفُروا ِباِهَّلل َو ِبَرُس وِلِه َو ال یْأُتوَن الَّص الَة ِإاَّل َو ُه ْم کسالی َو ال یْنِف ُقوَن ِإاَّل َو ُه ْم کاِر ُه وَِن » «هیچ چیز مانع قبول انفاقهای آنها نشد ،جز اینکه آنها به خدا و پیامبرش کافر شدند ،و نماز بجا نمیآورند جز با کسالت ،و انفاق نمیکنند مگر با کراهت!» در غزوه بني مصطلق پس از نزاعي كه ميان مهاجران و انصار بر سر برداشتن آب از چاه مريسع پيش آمد ،عبداهّلل بن ابي با توجه به كينه و نفرتي كه نسبت به مسلمانان داشت ،گفت :وقتي به مدينه بازگرديم كسي كه عزيز است ،كسي را كه ذليل است بيرون خواهد كرد ،زيدبن ارقم كه شاهد اين سخنان بود ،ماجرا را به عرض پيامبر(صلي اهلل عليه وآله) رساند .عبداهّلل بن ابي سخنان خويش را تكذيب نمود ،اما وقتي وحي نازل شد ،زيد را تصديق نمود و عبداهّلل ابن ابي را تكذيب كرد .گروهي بر اين باور بودند كه عبداهّلل بن ابي را نزد پيامبر(صلي اهلل عليه وآله)ببرند تا پيامبر(صلي اهلل عليه وآله) در حق آنان طلب آمرزش نمايد ،وقتي اين پيشنهاد را مطرح كردند، عبداهّلل بن ابي بر اثر فقدان ايمان و خود بزرگ بيني استغفار پيامبر(صلي اهلل عليه وآله) را سجده بر آن حضرت تلقي كرده و گفت :دستود داديد به او ايمان بياورم ،آوردم .گفتيد زكات اموال خود را بدهم ،دادم ،اكنون از من مي خواهيد به او سجده كنم! قرآن با اشاره به همين استكبار و خود برتربيني عبداهّلل ابن ابي و ديگر منافقان مي فرمايد: "و اذا قيل لهم تعالوا يستغفر لكم رسول اهلل لٌو وا رئوسهم و رأيتهم يصدون و هم مستكبرون"" :هنگامي كه به آنان گفته شود :بياييد تا رسول خدا براي شما استغفار كند ،سرهاي خود را از روي استهزا و كبر و غرور تكان مي دهند :آنها را مي بيني كه از سخنان تو اعراض كرده و تكّبر مي ورزند(".منافقون)5 : خود برتربيني در منافقان به جايي مي رسد كه ديگران را به سفاهت و نفهمي نسبت داده بدين وسيله آنان را تحقير مي نمايند ،قرآن كريم به تحقير مردم از سوي منافقان كه يكي از جلوه هاي كبر است اين گونه اشاره كرده است" :و اذا قيل لهم آمنوا كما آمن الناس قالوا أنؤمن كما آمن السفهاء" ":هنگامي كه به آنان گفته شود همانند ساير مردم ايمان بياوريد ،مي گويند :آيا همانند سفيهان (ابلهان) ايمان بياوريم؟ " (بقره)13: الف .ويژگي هاي اخالقي و رواني .2لجاجت: ازويژگيهاي رواني منافقان لجاجت آنان است كه خود يك بيماري روحي ورواني است كه جلو معرفت صحيح را گرفته و رأي صواب رااز بين ميبرد. كسي كه در وادي لجاجت بيفتد ،صاحب رأي و نظر نخواهد شد ،چرا كه لجاجت پرده بسيار ضخيم بر بينش او مي كشد به گونه اي كه به همه حقايق از منظر خاص خود مي بيند ،چنين انساني با اينكه ابزارهاي حق شناسي را در اختيار دارد اما به حق نمي رسد. حضرت علي(عليه السالم) در اين زمينه مي فرمايد: كسي كه هدفش باطل باشد ،حق را درك نخواهند كرد اگرچه روشن تر از آفتاب باشد. لجاجت آنها سبب شده تا نشنوند آنچه را بايد بشنوند ،نبينند آنچه را بايد ببينند و نگويند آنچه را بايد بگويند. قرآن می فرماید ":لهم قلوب اليفقهون بها ولهم اعين ال يبصرون بها ولهم آذان اليسمعون بها" (اعراف)179 : منافذ فهم منافقان بر اثر لجاجتي كه دارند بسته مي شود وقرآن از اين حالت آنان باتعبير"طبع قلوب" ياد مي كندَ " :طَبَع اُهّلل َع َلي ُقُلوِبِه ْم َفُهْم َال َيْعَلُم وَن " (توبه)93 : در صلح حديبيه لجاجت منافقان بروز يافت : از آنجا كه در حديبيه مسلمانان تنها يك چاه آب در اختيار داشتند ،از كم آبي به پيامبر (صلي اهلل عليه وآله) شكايت كردند با اعجاز رسول گرامي اسالم آب از چاه جوشيد و همه سيراب شدند .لجاجت منافقان در اينجا تبلور يافت ،در حالي كه منافقان با چشم هاي خود مي ديدند كه چگونه با اعجاز پيامبر(صلي اهلل عليه وآله) آب جوشيد و تا لبه هاي چاه باال آمد ،اما در عين حال وقتي اوس بن خولي يكي از صحابي به عبداهّلل بن ابي سركرده منافقان گفت :واي بر تو آيا وقت آن نرسيده كه از خواب غفلت بيدار شوي ،آيا معجزه بهتر از اين مي خواهي ،عبداهّلل بن ابي گفت :من مثل اين را ديده ام! اوس گفت :خدا تو و ديدنت را لعنت كند ،رسول خدا(صلي اهلل عليه وآله) به وي گفت:اي ابوحباب (ابن ابي) كجا مثل آنچه را كه امروز مشاهده كردي ديده اي؟ گفت هرگز مثل اين قضيه را نديده ام ،حضرت فرمود پس چرا چنين حرفي را زدي؟ گفت: استغفار مي كنم .همچنين ابن ابي باراني را كه در غروب همان روز باريد و آب زياد شد ،به ستاره شعري نسبت داد و گفت :اين نشانه فال خوب پاييز امسال است كه به علت جايگاه ستاره شعري به ما باران باريده است .چنانچه مالحظه مي شود لجاجت چنان چشم دل منافق را كور كرده است كه آنچه را با چشم سر مي بيند ،با آنكه مي داند حق است اما از روي لجبازي نمي پذيرد و بر حقانيت آن گواهي نمي دهد. الف .ويژگي هاي اخالقي و رواني .3تحير و سرگرداني ،دلهره و اضطراب: در ميان ساير ويژگي هاي رواني نفاق ،حيرت و سرگرداني ،دلهره و اضطراب از همه چشمگيرتر است و از البه الي حركات و رفتار منافقان به خوبي پيداست .آنان انسان هاي بدون هدف و مسير مشخص اند و به تعبير قرآن مذبذب اند ،نه در صف مؤمنان هستند و نه در صف كافران. آنچه باعث مي شود منافقان پيوسته دچار حيرت وسرگرداني و دلهره و اضطراب باشند تضاد درون و برون آنهاست كه نمي خواهند كسي از درون آنان آگاه شود و چون نگران فاش شدن اسرار باطني و افشاي چهره واقعي خويش هستند پيوسته در سرگرداني ،دلهره و اضطراب به سر مي برند . اصوال هركسي كه به نوعي خيانت كرده باشد ،دچار دلهره و اضطراب است و منافقان نيز چون خائن انددلهره و اضطراب دارند و هرنداي افشاكننده اي راعليه خود مي پندارند ":يحسبون كل صيحة عليهم"(منافقون)4 : قرآن كريم اين ويژگي منافقان راطي دومثل بخوبي به تصويركشيده است: در مثل اول منافق را به كسي تشبيه كرده است كه در بيابان تاريك براي ديدن اطراف خود آتشي روشن كرده است ،اما ناگهان خداوند طوفاني را مي فرستد و آتش را خاموش مي كند و آن شخص را در تاريكي وحشتناكي كه چشم ها چيزي را نمي بيند ،رها مي كند (بقره )17 :در اين حالت است كه اين شخص دچار حيرت و سرگرداني و اضطراب و دلهره مي شود. منافقان نيز همانند اين شخص طوفان زده دچار دلهره و اضطراب و حيرت و سرگرداني هستند ،زيرا نور اسالم و ايمان ابتدا محيط زندگي آنان را بر اثر پذيرش اسالم روشن كرد ،اما پس از آنكه راه نفاق را درپيش گرفتند ،آن نور به خاموشي گراييده و آنان در ظلمت سرگرداني ،دلهره و اضطراب فرو رفتند. در مثل دوم منافقان را به رهگذراني تشبيه مي كند كه در شب تاريك و توأم با رعد و برق و صاعقه ،باران شديدي بر سر آنان ببارد ،آنان از ترس مرگ انگشتان خود را درگوش خود مي گذارند تا صداي صاعقه را نشنوند ،آنان براي رهايي از چنين مهلكه اي دنبال پناهگاهي هستند ،از اين رو ،هر گاه از كناره اي افق برق پر نوري مي جهد فورًا چند قدم گام برمي دارند و هر موقع خاموش مي شود فورًا توقف كرده و حيران و سرگردان همراه با اضطراب و دلهره در خود فرو مي روند( .بقره19 :ـ)20 الف .ويژگي هاي اخالقي و رواني .4ترس: ترس و وحشت از ديگر ويژگي هاي رواني منافقان است كه بر سراسر زندگي آنان سايه افكنده است .اصوال شجاعت و ترس ريشه در ايمان دارد ،جايي كه ايمان وجود دارد ،شجاعت هم هست . امام باقر(عليه السالم) مي فرمايد" :مؤمن ترسو نيست” . شخص مؤمن ازهيچ قدرت مادي نمي هراسد زيراخداوندتكيه گاه مؤمنان است. اما منافق از آنجا كه از ايمان بهره اي ندارد ،همواره از قدرت هاي موجود در هراس است. عامل ترس در منافقان صدر اسالم اين بود كه آنان هر روز شاهد قدرت گرفتن اسالم بودند از اين رو مي ترسيدند كه روزي پرده از راز آنان برداشته شود و جان ومال وفرزندان آنان به خاطر نفاق ورزي به خطر افتد. قرآن كريم نيز طي آيات چندي ترس و وحشت منافقان به زيبايي به تصوير كشيده است: در يك مورد مي فرمايد" :هنگامي كه لحظات بحراني و ترس پيش مي آيد ،مي بيني آن چنان به تو نگاه مي كنند و چشم هايشان در حدقه مي چرخد كه گويي مي خواهند قالب تهي كنند":فإذا جاء الخوف رأيتهم( "...احزاب)19 : منافقان آنقدر ترس و وحشت دارند كه اگر پناهگاه يا غارها و يا راهي در زمين پيدا كنند باسرعت به سوي آن مي روند تا خود را از اين ترس نجات دهند( .توبه57 : منافقان به دليل ترس و وحشتي كه در دل داشتند ،هرگاه آيه جديدي نازل مي شد مي ترسيدند كه مبادا اسرار آنان را فاش نمايند "يحذر المنافقون ان تنزل عليهم سورة تنبئهم بمافى قلوبهم قل استهزئوا إن اهلل مخرج ما تحذرون"(توبه)64 : در آيات 8تا 35سوره احزاب نيز كه به تحليل جنگ احزاب پرداخته ،سخن از صداقت مؤمنان ،و در كنار آن ترس منافقان به ميان آورده است. الف .ويژگي هاي اخالقي و رواني .5سوگند دروغ: منافقان سعي وتالش مي كردند نيت هاي پليدشان را پنهان نگهدارند ،اما در عين حال در اثر پاره اي ازعملكردهاي آنان پرده ازنيت هايشان برداشته مي شد در اين موارد براي اينكه از چشم ها نيفتندو عملكردشان را به انحاء مختلف توجيه كنند ،سوگند دروغ يكي ازرايج ترين راههاي توجيه عملكرد جريان نفاق بود. قرآن كريم موارد متعددي از سوگندهاي دروغ منافقان را مورد اشاره قرار داده است( .توبه: 95 ،56و )96 درسوره مجادله آنجا كه پرده از ارتباط ودوستي منافقان بايهود برمي دارد ،در ادامه به سوگندهاي دروغ منافقان بمنظور پرده پوشي ازاين ارتباط اشاره مي كند" :اتخذوا ايمانهم جنة فصدوا عن سبيل اهلل فلهم عذاب مهين" " :آنان سوگندهاي خود را پرده و پوشش خود كردند تا به وسيله آن تهمت و سوءظن را از خود دفع نمايند( .مجادله)16 : مورد ديگري كه براي توجيه عملكردشان به سوگند دروغ متوسل شدند زماني بود كه رسول خدا(ص)،علي(ع)را در"غديرخم" به عنوان جانشين خويش معرفي نمودند .وقتي افراد به استراحت گاه هاي خويش رفتند ،مقدادبن اسود كندي از كنار جمعي از منافقان گذشت كه مي گفتند :به خداسوگند اگر از ياران كسري و قيصر بوديم االن لباس هاي ابريشمي و نرم در تن داشتيم ،در حالي كه االن بااو (محّم د) هستيم و لباس هاي خشن مي پوشيم ،غذاهاي خشن مي خوريم و حاال هم كه مرگش نزديك شده علي را جانشين خود كرده است .مقداد از شنيدن اين سخنان عصباني شد و قسم ياد كرد كه رسول اهّلل را از گفته هاي آنان آگاه سازد ،وقتي پيامبر(ص)را مطلع ساخت ،آنها نزد حضرت آمده سوگند ياد نمودند كه چنين چيزي نگفته اند و آنچه را مقداد گفته دروغ است .در اين حال جبرئيل اين آيات را بر پيامبر(صلي اهلل عليه وآله) نازل فرمودَ" :يْحِلُفوَن ِباِهّلل َما َقاُلوْا َو َلَقْد َقاُلوْا َكِلَم َة اْلُكْفِر َو َكَفُروْا َبْعَد ِإْس َالِمِه ْم " (توبه)74 : درجريان نزاعي كه بين مهاجران و انصار درغزوه بني مصطلق پيش آمد وعبداهّلل بن ابي سركرده منافقان اظهار داشت كه وقتي به مدينه برگردد پيامبر(ص) را اخراج خواهد كرد، اما وقتي خزرجي ها وي را بخاطر اين سخنان سرزنش كردند وي به سوگند دروغ متوسل شد وقسم يادكرد كه چنين حرف هايي رانزده است وبه دروغ به وي نسبت داده اند.  .3ويژگي هاي جريان نفاق الف .ویژگیهای اخالقي و رواني ب .ویژگیهای سياسي ج .ویژگیهای اجتماعي د .ویژگیهای اعتقادي ب .ويژگي هاي سياسي .1كارشكني و سرپيچي از دستورات پيامبر(صلي اهلل عليه وآله): كارشكني،بي اعتنايي وسرپيچي ازفرمان صريح پيامبر(ص) و بنحوي از زيربار مسئوليت شانه خالي كردن از ويژگي هاي بارز منافقان در عرصه سياسي بود. در جنگ احزاب كه رسول گرامي اسالم كندن هر بخشي از خندق را به گروه هاي ده نفري سپرده بود ،منافقان هنگامي كه چشم مسلمانان را دور مي ديدند دست از كار مي كشيدند و آنگاه كه مسلمانان متوجه آنان مي شدند كار مي كردند .آنان هم چنين بدون اذن گرفتن ازپيامبر(ص)دست از كار مي كشيدند و به خانه هايشان مي رفتند. قرآن كريم به شانه خالي كردن اززيربارمسئوليت ومخالفت كردن اوامر پيامبر(ص) از سوي منافقان اين گونه اشاره مي كند" :خداوند كساني از شما را كه پشت سر ديگران پنهان مي شوند ،و يكي پس از ديگري فرار مي كنند مي داند .پس آنان كه فرمان او را مخالفت مي كنند بايد بترسند ازاينكه فتنه اي دامنشان رابگيرد ،يا عذابي دردناك به آنها برسد(".نور)63 : منافقان درنزاع ها و دعاويشان حاضرنبودند به حكميت پیامبر اسالم تن دردهند ،در عوض حاكميت طاغوت را با دل وجان مي پذيرفتند .منافقي بايك نفر يهودي نزاع كرد، شخص يهودي وي رابه داوري پيامبر(ص)فراخواند اما آن منافق حكميت رسول خدا(ص) را نپذيرفت و آن يهودي را به حكميت كعب بن اشرف يهودي دعوت نمود. منافقان به هنگام توزيع غنائم وصدقات بين مسلمانان اگر سهم بيشتري به آنان داده مي شد خوشحال مي شدند اما اگر سهم كمتري به آنان اعطا مي شد با كمال ناراحتي شروع به انتقاد وطعنه زدن به پيامبر(ص) مي كردندوآن حضرت را متهم مي كردند كه عادالنه رفتارنمي كند و به نزديكان خويش سهم بيشتري مي دهد. منافقان از اينكه صدقات به فقراء و مساكين داده مي شد بسيار ناراحت بودند، كلبي روايت مي كند كه مردي از منافقان نزد پيامبر(ص) آمد و اظهار داشت :يا رسول اهلل آيا گمان مي كني كه خدا به تو دستور داده است كه صدقات را به فقرا و مساكين بدهي! در يك مورد وقتي پيامبر غنائم جنگ حنين را بين اصحاب تقسيم مي كرد، حرقوص بن زهير (رئيس خوارج) با لحن اعتراض آميز اظهار داشت :يا رسول اهلل عادالنه تقسيم نما! رسول گرامي اسالم فرمود :واي برتو اگرمن به عدالت رفتار نكنم چه كسي به عدالت رفتار خواهد كرد؟ قرآن كريم به اين ويژگي منافقان اين گونه اشاره كرده است":و منهم من يلمزك فى الصدقات فإن اعطوا منها رضوا وان لم يعطوا منها اذاهم يسخطون"":و در ميان آنها كساني هستند كه درتقسيم غنائم به توخرده مي گيرند :اگر از آن غنائم ،سهمي به آنها داده شود ،راضي مي شوند و اگر داده نشود ،خشم مي گيرند (خواه حق آنان باشد يا نه)" (توبه)58 : ب .ويژگي هاي سياسي .2خدعه و نيرنگ: از بارزترين صفات و ويژگي هاي منافقان اين است كه عالوه بر مؤمنان مي خواهند خدا را نيز نيرنگ بزنند. قرآن كريم اين ويژگي منافقان را اين گونه بازگو نموده است: ِإَّن اْلُم َناِفِقيَن ُيَخاِد ُع وَن اَهّلل َوُه َو َخاِد ُعُهْم َوِإَذا َقاُموْا ِإَلى الَّص َالِة َقاُموْا ُكَس اَلى ُيَرآُؤوَن الَّناَس َوَال َيْذُكُروَن اَهّلل ِإَّال َقِليًال "منافقان مي خواهند خدا را فريب دهند در حالي كه او آنها را فريب مي دهد و هنگامي كه به نماز برمي خيزند با كسالت برمي خيزند و در برابر مردم ريا مي كنند و خدا را جز اندكي ياد نمي كنند( " .نساء: )142 اما چرا منافقان تالش مي كنند خدا و مؤمنان را فريب دهند؟ بايد گفت اين به خاطر مرضي است كه در دل دارند ،در طبيعت آنان آفت و مرض و در عقل شان انحراف است .و همين مرض قلبي باعث مي شود كه كفرشان نيز ازدياد يابد و هر روز به شكشان افزوده شود ،انحراف اگرچه ابتدا كم است اما به مرور زمان ازدياد مي يابد و در نهايت سرنوشت آنها جهنم است. از طرفي منافقان كه قصد فريب دادن و نيرنگ زدن به ديگران را دارند، در واقع خود را فريب مي دهند زيرا مردم سخنان آنان را قبول نمي كنند و آنان براي اينكه سخنانشان را به اثبات برسانند ،پيش خودشان ادله واهي براي اثبات ادعاهايشان مي تراشند و اين ادله كم كم و به مرور زمان در ذهن آنان متراكم شده و به تدريج به يك طبيعت كاذب تبديل مي شود كه خودشان نيز به آن باورشان مي شود. قرآن در اين زمينه مي فرمايد" :مي خواهند خداوند مؤمنان را فريب دهند، در حالي كه جز خودشان را فريب نمي دهند( " .بقره)9 : ب .ويژگي هاي سياسي .3تشكل و همبستگي: از ديگر ويژگي هاي رفتار سياسي منافقان تشكل و همبستگي آنان در جهت ضربه زدن به اسالم و حاكميت نظام اسالمي است :آنان براي تضعيف حاكميت دين و آسيب پذير ساختن اسالم از اختالفات دروني خود دست برداشته و عليه اسالم متحد مي شوند. قرآن كريم نيز آنان را افرادي متشكل هم فكر كه ميان آنان همبستگي شديدي حكمفرماست معرفي مي نمايد" :اْلُم َناِف ُقوَن َو اْلُم َناِف َقاُت َبْعُض ُهم ِمن َبْعض َيْأُمُروَن ِباْلُم نَكِر َوَيْنَهْوَن َع ِن اْلَمْعُروِف "":مردان منافق و زنان منافق،همه ازيك گروهند ،آنها امربه منكر ونهي ازمعروف مي كنند"(.توبه )67 : براي بيان همبستگي ميان منافقان تعبير ("َبْعُض ُهم ِمن َبْعض") را بكار برده است در حالي كه در آيه 71سوره توبه براي بيان همبستگي مؤمنان به("َبْعُض ُهم اولياء َبْعض")تعبير كرده است("والمؤمنون و المؤمنات بعضهم اولياء بعض يأمرون بالمعروف و ينهون عن المنكر") تعبيري كه براي بيان همبستگي منافقان به كار برده اگر داللتش بر همبستگي بيشتر از تعبيري كه درباره مؤمنان به كاربرده نباشد ،كمتر از آن نيست : زيرا مفّس ران از همين تعبير در آيات ديگر شديدترين نوع همبستگي را استفاده كرده اند و گفته اند آنها آنچنان به يكديگر وابسته و پيوسته اند كه يكي هستند. پس مفهوم ("َبْعُض ُهم ِمن َبْعض") اتحاد و يگانگي را كه باالتر از حامي و ناصر بودن است ،مي رساند در راستاي همين تشكل و همبستگي كه ميان منافقان وجود داشت هم كانون هاي توطئه عليه اسالم مي ساختند ،كه نمونه آن ساخت مسجد ضرار بود و هم جلسات توطئه براي بررسي راه هاي مقابله با اسالم و پيامبر (صلي اهلل عليه وآله) مي كردند ،همانند جلساتي كه در آستانه جنگ تبوك براي بازداشتن مردم از شركت در جنگ در منزل سويلم يهودي تشكيل دادند. ب .ويژگي هاي سياسي .4ايجاد جنگ رواني: ايجاد جنگ رواني از ديگر ويژگي هاي رفتار سياسي جريان نفاق بود .ايجاد تزلزل و اضطراب ،ناامن ساختن جو جامعه ،ساختن و انتشار دادن شايعات دروغ و آكنده ساختن جامعه از اتهامات گوناگون نسبت به افراد و شخصيت ها عناصر تشكيل دهنده يك جنگ رواني است كه جريان نفاق از اين عناصر در جنگ رواني كه عليه پيامبر(صلي اهلل عليه وآله) ،مسلمانان و حكومت اسالمي به راه انداخته بودند به گونه بسيار چشمگيري استفاده مي كردند. بزرگ جلوه دادن دشمن وتحقيرسپاهيان اسالم،شايعه سازي ووارد ساختن اتهام از جمله موضوعاتي بود كه جريان نفاق براي ايجاد جنگ رواني از آنها سود مي جستند .جريان نفاق با برشمردن تعداد نفرات و ادوات نظامي دشمن در آستانه جنگ ها و نيز در ميادين نبرد و در برابر با كم جلوه دادن سپاه اسالم تالش مي ورزيدند در دل مسلمانان رعب و وحشت و ترس ايجاد نمايند و آنان رااز نبرد با دشمن بازدارند چنانچه درجنگ احزاب و تبوك از اين حربه براي تضعيف مسلمانان بهره بردند. همچنين آنان در مواقع بسيار حساس و بحراني شايعات دلهره آور در بين مسلمانان و جامعه اسالمي پخش مي كردند و مسلمانان را دچار اضطراب و وحشت مي ساختند گزارشات دروغ در مورد تعداد نفرات دشمن ،شايعه قتل و يااسارت پيامبر (ص) درجنگها وتهمت زدن به اشخاص از عمده ترين محورهاي شايعه پراكني جريان نفاق بود .چنانكه در جنگ احد با پخش شايعه كشته شدن پيامبر (صلي اهلل عليه وآله) و در جنگ احزاب و نيز در آستانه آماده شدن سپاهيان اسالم براي جنگ تبوك با شايع ساختن كثرت بيش ازحدتعداد نفرات دشمن سعي ورزيدند روحيه مسلمانان راتضعيف نمايند. همين طور ،با اينكه در اسالم ،جان ،مال ،ناموس و آبروي انسان ها محترم است و احدي به هيچ عنوان حق تعرض به آن را ندارد ،جريان نفاق تهمت زدن و افترا بستن به اشخاص را به منظور ضربه زدن به حيثيت اجتماعي آنان دردستور كارخويش قرار داده بودندكه نمونه عيني وروشن آن جريان افك است كه درقرآن كريم نيز به آن اشاره شده است (.آيات 11تا 16سوره نور) ب .ويژگي هاي سياسي .5دوستي با بيگانگان: دوستي با بيگانگان از مهم ترين ويژگي هاي جريان نفاق بود. در حالي كه در قرآن كريم از دوستي با بيگانگان به شدت نهي شده است ،منافقان برخالف نهي شديد قرآن با دشمنان اسالم ارتباط برقرار نموده ،دست دوستي به سوي آنان دراز مي نمودند .آنان وقتي با مسلمانان برخورد مي كردند رفتار شيطنت آميز همراه با تحقير وتمسخر وعيب جويي ازمسلمانان داشتند ،ولی در برابر بيگانگانی چون كفار قريش و يهود ونصاري هم پیمان بوده و رفتار صميمي و دوستانه داشتند. در حالي كه قرآن كريم از هم نشيني با كافران و استهزاكنندگان ارزش هاي اسالمي صريحًا نهي نموده است (انعام )68 : هم نشيني و هم صدا شدن با كفار و اطاعت پذيري از آنان از مهم ترين جلوه هاي دوستي منافقان با بيگانگان بود .آنان همه تالششان اين بود كه خود را به آنان نزديك نموده با آنان هم نشين شده و از آنان اطاعت پذيري داشته باشند. انگيزه هاي متعددي منافقان را وادار به ايجاد رابطه و دوستي با بيگانگان مي كرد كه از آن ميان كسب عزت و مرعوبيت از مهم ترين آنان محسوب مي شود كه قرآن كريم نيز به آن اشاره نموده است. منافقان كه عقده نام،مقام وشهرت دارند مي خواهند ازطريق دوستي وايجاد رابطه با بيگانگان به اين آرزوي خويش دست يابند و از آنان كسب عزت نمايند ،قرآن كريم با اشاره به اينكه عزت تنها مال خداست منافقان را از اينكه مي خواهند از طريق ايجاد رابطه و دوستي با كفار كسب عزت نمايند ،موردسرزنش قرارمي دهد"(.الذين يتخذون الكافرين أولياء من دون المؤمنين أيبتغون عندهم العزة فإن العزة هلل جميعًا" -نساء)139 : در جاي ديگر با اشاره به اينكه عزت ويژه خدا ،پيامبر(صلي اهلل عليه وآله) و مؤمنان است ،از اينكه منافقان مي خواهند از طريق دوستي با بيگانگان كسب عزت نمايند ،انسان هاي جاهل و نادان معرفي مينمايد":وهلل العزة ولرسوله وللمؤمنين ولكن المنافقين اليعلمون(”.منافقون)8 : قرآن كريم مي فرمايد " :كساني كه در دل هايشان بيماري است ،در برقراري ارتباط با كفار بر يكديگر پيشي مي گيرند و مي گويند :مي ترسيم حادثه اي براي ما اتفاق بيفتد و نياز به كمك آنها داشته باشيم .شايد خداوند پيروزي و يا حادثه ديگري از سوي خود به نفع مسلمانان پيش بياورد واين دسته از آنچه دردل پنهان داشته اند پشيمان گردند"( .مائده)137 : مرعوبيت يكي ديگر از انگيزه هاي دوستي منافقان با بيگانگان است .آنان به خاطر ضعف و يا فقدان ايمان از قدرت هاي مادي مي هراسند از اين رو ،از ترس اينكه مبادا در آينده كافران مسلط شوند طرح دوستي با آنان مي ريزند تا در صورت مسلط شدن آنان جان و مالشان در خطر قرار نگيرد و بتوانند به زندگي خويش ادامه دهند.  .3ويژگي هاي جريان نفاق الف .ویژگیهای اخالقي و رواني ب .ویژگیهای سياسي ج .ویژگیهای اجتماعي د .ویژگیهای اعتقادي ج .ويژگي هاي اجتماعی .1دوگانگي در روابط: دوگانگي در روابط يكي از مهم ترين ويژگي هاي اجتماعي جريان نفاق است ،اين ويژگي باعث مي شود كه آنان هر روز به رنگي درآيند و در هر جامعه اي كه وارد مي شوند با آن جامعه هم صدا شوند ،از اين رو ،وقتي با مسلمانان و مؤمنان هم نشين مي شوند اظهار ايمان مي كنند، اما وقتي با كفار مالقات مي نمايند مي گويند :ما با شما هستيم و اينكه مي بينيد در برابر مؤمنان اظهار ايمان مي كنيم ،آنان را مسخره مي كنيم( .بقره)14 : وجود اين ويژگي در جريان نفاق باعث مي شد كه آنان تالش نمايند از هر پيشامدي به نفع خويش بهره برداري نمايند ،از اين رو ديده مي شود كه در نبردهاي مسلمانان با كفار ،اگر فتح و پيروزي نصيب مسلمانان گردد ،با شتاب خود را در صفوف مؤمنان و مجاهدان جا زده ،اظهار مي دارند كه آيا ما با شما نبوديم و آيا اين كمك هاي ما نبود كه اين پيروزي به دست آمد؟ بنابراين ما هم در همه اين موفقيت ها و آثار ونتايج مادي ومعنوي حاصله ازآن با شما شريك هستيم.اما اگرقضيه برعكس شود وپيروزي نصيب دشمنان اسالم شود ،فورًا خودرا به آنان نزديك نموده اعالم مي دارند كه اين ما بوديم كه شمارا به مبارزه بامسلمانان وعدم تسليم شدن به آنان تشويق وترغيب نموديم از اينرو ،ماهم درپيروزي شما سهيم هستيم( .نساء)141 : بدين سان با اين دوگانگي در روابط در صورت پيروزي مؤمنان مي خواهند در غنايم جنگي و افتخارات پيروزي مسلمانان شريك باشند ،و در صورت پيروزي كفار با خوشحالي و شادماني به كار جاسوسي خويش به نفع آنان ادامه دهند. ج .ويژگي هاي اجتماعی .2امر به منكر و نهي از معروف: از ديگر ويژگي هاي جريان نفاق درعرصه اجتماعي ،امر به منكر و نهي از معروف است .اشاعه انواع و اقسام منكرات و ضد ارزش ها در جامعه و از بين بردن همه معروف ها و ارزش هاي اسالمي از جامعه از مهم ترين اهداف جريان نفاق است كه تالش مي ورزند با رفتار و گفتارشان اين هدف را محقق سازند .آنان با شناخت دقيق معروف و منكر ،مردم را به منكر فرا مي خوانند و از معروف بازمي دارند ،اما اين كار را در نهايت دقت انجام مي دهند تا اسرارشان فاش نشود. قرآن كريم به اين ويژگي جريان نفاق اين گونه اشاره مي كند" :اْلُم َناِف ُقوَن َواْلُم َناِف َقاُت َبْعُض ُهم ِّمن َبْعض َيْأُمُروَن ِباْلُم نَكِر َوَيْنَهْوَن َع ِن اْلَمْعُروِف ": "مردان و زنان منافق همه از يك گروهند آنان امر به منكر مي كنند و از معروف بازمي دارند"( .توبه)67 : ج .ويژگي هاي اجتماعی .3استهزاء و عيب جويي از مؤمنان: استهزاء،تمسخر ،عيب جويي وطعنه و ريشخندزدن مؤمنان يكي ديگر ازويژگي هاي جريان نفاق است .آنان دربرخوردهاي اجتماعي شان مؤمنان رابه بادتمسخر و استهزاء گرفته و اقدام به عيبجويي،ريشخند زدن وتوهين وتحقير آنان مي نمودند .قرآن كريم اين ويژگي جريان نفاق رااينگونه مورد اشاره قرارداده است":يحذر المنافقون أن تنزل عليهم سوره تنبئهم بما فى قلوبهم قل استهزئوا إن اهلل مخرج ماتحذرون" ":منافقان از آن بيم دارند كه سوره اي برضد آنان نازل گردد ،و به آنها از اسرار درون قلبشان خبردهد بگو:استهزا كنيد! خداوند آنچه رااز آن بيم داريد،آشكار مي سازد"( .توبه)64 : آنان پيامبر(صلي اهلل عليه وآله) را خوش باور و ساده لوح (توبه )61 :و مؤمنان را سفيه مي خواندند( .بقره)13 : شواهد ونمونه هاي تاريخي بسياري از استهزا و عيب جويي منافقان در عصر رسالت وجود دارد :گروهي از منافقان به مسجدمي رفتند و به گفتگوهاي مسلمانان گوش مي دادند ،آنگاه دين مؤمنان رامورد استهزا وتمسخر قرارمي دادند .روزي درحالي كه آنان دورهم جمع شده بودند و آهسته آهسته بايكديگر صحبت مي كردند ،پیامبر گرامي اسالم متوجه آنان شد،حضرت باديدن اين صحنه دستورداد آنان راازمسجد اخراج نمايند. منافقان به كساني كه براي تجهيز سپاه اسالم كمك مي كردند ايراد مي گرفتند .آنان كساني را كه اموال زيادي را در اين راه كمك مي كردند رياكار معرفي مي كردند و بدين سبب از آنان عيب جويي مي كردند و كساني را كه به خاطر فقر و عدم توان مالي به ظاهر اموال ناچيزي را در راه تجهيزسپاه اسالم مي دادند،به باد استهزا گرفته وتمسخر مي كردند. در سال نهم هجري وقتي پيامبر(ص) مسلمانان را براي نبرد با روميان در غزوه تبوك به جهاد فراخواند ،به خاطر دوري راه هدف را فاش ساخت تا ايشان به جمع آوري آذوقه بپردازند ،مسلمانان براي تجهيز سپاه اسالم كمك هاي شايان تقديري كردند .ابوعقيل كه يك مسلمان فقير بود ،يك من خرمايي را كه به خاطر آبياري باغ يكي از انصار دستمزد گرفته بود در اختيار پيامبر قرار داد .منافقان كه ايمان به خداو رسول نداشتند و خواهان شكست سپاه اسالم بودند ،وقتي اين فداكاري و ابراز احساسات را از سوي مسلمانان ديدند ،سخت ناراحت شده زبان به تمسخر و استهزا گشودند .آنان به كساني كه اموال زيادي را كمك نموده بودند ،تهمت ريا زدند و عملشان را رياكارانه معرفي كردند ،كساني چون ابوعقيل را كه فقير بودند و به اندازه توان مالي خويش كمك كرده بودند ،تمسخر و تحقير كرده گفتند" :الذين يلمزون المطوعين من المؤمنين فى الصدقات والذين اليجدون إال جهدهم فيسخرون منهم سخراهلل منهم ولهم عذاب اليم" : "خداوند هرگز به اين كمك هاي ناچيز نيازمند نيست .خداوند نيز پرده از سوء نيت آنان برداشته و وعده عذاب به آنان داد" :آنهايي كه از مؤمنان اطاعت كار در صدقاتشان عيب جويي مي كنند ،و كساني را كه (براي انفاق در راه خدا) جز به مقدار توانايي خود دسترسي ندارند ،مسخره مي نمايند ،خداوندآنها رامسخره مي كند(و كيفر استهزاكنندگان را به آنها مي دهد) و براي آنها عذاب دردناكي است"(.توبه)76 : ج .ويژگي هاي اجتماعی .4شماتت: شماتت و سرزنش كردن يكي ديگر از ويژگي هاي اجتماعي منافقان است. آنان به خاطر عداوتي كه نسبت به مسلمانان دارند ،هيچ گاه چشم ديدن خوشحالي و رفاه مؤمنان راندارند از اين رو ،هرگاه مؤمنان دچار سختي و مشكل شوند ،خوشحال شده و زبان به سرزنش و شماتت آنان مي گشايند، هرگاه خوشي و رفاه به مؤمنان روي مي آورد ،احساس ناراحتي مي نمايند. قرآن كريم در چند مورد اين ويژگي منافقان را به تصوير كشيده است ":إن تمسسكم حسنه تسؤهم وإن تصبكم سيئه يفرحوابها" ":اگر نيكي به شما برسد ،آنها را ناراحت مي كند و اگر حادثه ناگواري براي شما رخ دهد، خوشحال مي شوند"(.آل عمران)120 : و "إن تمسسكم حسنه تسؤهم وإن تصبكم سيئه يفرحوابها" " :در ميان شما افرادي (منافق) هستند كه ديگران را به سستي مي كشانند :اگر مصيبتي به شما برسد ،مي گويند :خدا به ما نعمت داد كه با مجاهدان نبوديم ،تا شاهد آن مصيبت باشيم"( .آل عمران)120 : شواهد و نمونه هاي تاريخي فراواني از شماتت منافقان نسبت به مؤمنان در عصر رسالت وجود دارد : در يك مورد پس از آنكه جنگ احد با كشته شدن شمار زيادي از مسلمانان و شكست ظاهري آنان به پايان رسيد و پيامبر (صلي اهلل عليه وآله) با مسلمانان به مدينه بازگشت ،در حالي كه مسلمانان بر كشته هاي خويش مي گريستند ،منافقان از اين وضعيت خوشحال شده بودند و زبان به شماتت مسلمانان گشوده ،سخنان بسيار زشت بر زبان مي راندند. آنان مي گفتند :محمد به دنبال سلطنت و پادشاهي است ،آنچه به محمد رسيده به هيچ پيامبري نرسيده است همچنين مي گفتند :آن افرادي كه كشته شده اند ،اگر پيش ما مي ماندند ،كشته نمي شدند .آنان مي خواستند با اين سخنان خود اصحاب رسول خدا را دچار ترديد نموده و به جدا شدن از پيامبر(صلي اهلل عليه وآله)وادار نمايند. ج .ويژگي هاي اجتماعی .5فساد و فتنه انگيزي: از ديگر از ويژگي هاي اجتماعي جريان نفاق ايجاد فساد و فتنه است .آنان به شيوه هاي مختلف در روي زمين فساد مي كردند و عليه اسالم و حكومت اسالمي به فتنه انگيزي مي پرداختند .اما از آنجا كه نگران افشاشدن اسرار دروني خويش بودند ،به دنبال هر فتنه انگيزي و ايجاد فساد در جامعه ،بالفاصله به توجيه رفتارشان مبادرت ميورزيدند ،تا رفتارشان را به گونه اي قابل قبولي توجيه و تفسير نمايند .مثال با اينكه در روي زمين فساد مي كردند ،مي گفتند قصدشان اصالح است ،قرآن به اين ويژگي جريان نفاق و همچنين به توجيه و دليل تراشي آنان اين گونه اشاره نموده است" :و إذا قيل لهم التفسدوا فى االرض قالوا انما نحن مصلحون ،أال إنهم هم المفسدون ولكن ال يشعرون" : "هنگامي كه به آنان گفته شود در زمين فساد نكنيد ،مي گويند :ما فقط اصالح كننده ايم :آگاه باشيد! اينها همان مفسدانند ،ولي نمي فهمند"( .بقره11 :ـ)12 در آيات 61تا 63سوره نساء نيز به دليل تراشي و توجيهات منافقان اشاره شده است. ج .ويژگي هاي اجتماعی .6پيمان شكني: پيمان شكني يكي ديگرازويژگي هاي اجتماعي جريان نفاق است كه درقرآن وروايات نيزبدان اشاره شده است( .درحديثى ازپیامبر اسالم (ص) پيمان شكنى يكى ازعالئم نفاق برشمرده شده است":اربع من كن فيه كان منافقًا ...اذاحدث كذب واذا وعدأخلف و إذا عاهد غدرو إذا خصم فجر)". آنان كه با اظهار اسالم با پيامبر پيمان بسته بودند كه در هر شرايطي از اسالم و پيامبر(صلي اهلل عليه وآله) دفاع نمايند و به دشمنان اسالم پشت ننمايند ،در جنگ هاي متعددي اين عهد و پيمان را شكستند .آنان يا قبل از شروع جنگ از همراهي كردن سپاه اسالم خودداري كردند و يااينكه ازصحنه نبرد درشرايط بحراني عقب نشيني كرده پا به فرار نهادند. در جنگ احد از نيمه هاي راه از سپاه اسالم كناره گيري كردند ،در جنگ خندق در شرايط بسيار حساس و بحراني كه دشمنان اسالم با لشكريان انبوه پشت دروازه هاي مدينه اردو زده بودند تا كار اسالم و مسلمانان را يكسره نمايند ،منافقان با بهانه هاي پوچ و واهي صحنه نبرد را ترك نمودند. قرآن كريم با اشاره به اين بهانه گيري هاي منافقان درجنگ احزاب ،عهد وپيماني را كه آنان با خداوند مبني بردفاع از اسالم وپشت نكردن به دشمنان اسالم بسته اند، يادآوري نموده و مورد بازخواست قرار گرفتن منافقان را نسبت به اين پيمان شكني متذكر مي شودَ":و َلَقْد َكاُنوا َع اَه ُدوا اَهَّلل ِمن َقْبُل اَل ُيَوُّلوَن اَأْلْدَباَر َوَكاَن َع ْهُداِهَّلل َمْس ُؤوال)”":آنان قبل از اين با خداعهد كرده بودند كه پشت به دشمن نكنند وعهد الهي موردسؤال قرار خواهدگرفت ،وآنان دربرابر آن مسئولند"( .احزاب)15 : درغزوه تبوك نيز عده زيادي ازمنافقان به سركردگي عبداهلل بن ابي ،پيامبر(صلي اهلل عليه وآله) را همراهي نكردند و به مدينه بازگشتند. منافقان با يهوديان كه از دوستان آنان بودند نيز اين گونه رفتار مي كردند به عنوان نمونه در غزوه بني نضير ،منافقان بر اساس عهد و پيماني كه با يهوديان بني نضير داشتند ،وعده همكاري و همراهي داده بودند ،اما قدمي در اين جهت برنداشته ،هم پيمانانشان را تنها گذاشتند .قرآن كريم به اين عهدشكني منافقان با يهوديان بني نضير اين گونه اشاره نموده است" :اگر آنها را بيرون كنيد ،با آنان بيرون نمي روند و اگر با آنها پيكار شود ياريشان نخواهند كرد و اگر ياريشان كنند ،پشت به ميدان نبرد كرده فرار مي نمايند ،آنگاه كسي آنها را (يهوديان) ياري نخواهند كرد".  .3ويژگي هاي جريان نفاق الف .ویژگیهای اخالقي و رواني ب .ویژگیهای سياسي ج .ویژگیهای اجتماعي د .ویژگیهای اعتقادي د .ويژگي هاي اعتقادی .1كفرورزي در پوشش ايمان : از نظر اعتقادي يكي از ويژگي هاي جريان نفاق اين است كه در پوشش ايمان به همان كفر خويش باقي مي مانند .آنان مي خواهند در پوشش ايمان و اسالم به مقاصد كفرآميز و شيطاني خويش دست يابند. قرآن كريم در چند مورد به اين ويژگي منافقان اشاره نموده است. در آیه 8سوره بقره اين ويژگي آنان را اينگونه بيان نموده است كه آنان از ايمان به خدا و روز جزا سخن به ميان مي آورند ،اما در واقع ايمان ندارند. آنان مي خواهند با اين ادعاي ايمانشان خود را در صفوف مؤمنان جازده و اهداف شيطاني خويش را تعقيب نمايند. د .ويژگي هاي اعتقادی .2ترديد بين ايمان و كفر: از ديگر ويژگي هاي اعتقادي منافقان حالت شك و ترديد آنان بين ايمان و كفر است .قرآن كريم در چند آيه اين ويژگي را به آنان نسبت داده است .در يك مورد آنان را انسان هاي مذبذبي معرفي نموده است كه بين ايمان و كفر قرار دارندُّ":مَذْبَذِبيَن َبْيَن َذِلَك َال ِإَلي َه ـُؤالء َوَال ِإَلي َه ـُؤالء" (نساء)143 : در جاي ديگر اين شك و ترديد را در منافقان اين گونه به تصوير كشيده است: "ِإَّنَم ا َيْس َتْأِذ ُنَك اَّلِذيَن َال ُيْؤِم ُنوَن ِباِهّلل َواْلَيْوِم اآلِخِر َواْرَتاَبْت ُقُلوُبُهْم َفُهْم ِفي َرْيِبِه ْم َيَتَرَّدُدوَن (".توبه)45 : درموردديگرحالت تردیدمنافقان بين ايمان وكفرراباعث مهرزده شدن بردل هاشان ":ذلك بأنهم آمنوا ثم كفروافطبع على قلوبهم فهم اليفقهون” (منافقون)3: و نيز باعث عدم غفران وهدايت ازسوي خداوند وعدم پذيرش توبه آنان بيان نموده است : " إن الذين آمنوا ثم كفروا ثم آمنوا ثم كفروا ثم ازدادوا كفرا لم يكن اهلل ليغفرهم والليهدهم سبيال"(.نساء)137 : و"إن الذين كفروا بعدايمانهم ثم ازدادوا كفرا لن تقبل توبتهم وأولئك هم الضالون"(.آل عمران)90 : منافقان هميشه حوادث و رخدادهاي ميان مؤمنان و كفار را زير نظر دارند تا هر كدام غلبه يافت به آنان بپيوندند ،و اين باعث مي شود كه آنان از نظر اعتقادي بر يك ايده و عقيده باقي نمانند ،ايمان آورند سپس كفر بورزند، دوباره ايمان آورند و باز كفر ورزند .آنان وقتي قدرت و شكوه ظاهري كفار توجه شان را جلب كرد به آنان تكيه نموده و طرح دوستي با آنان را مي ريزند و ديد و بازديدشان با آنان رو به فزوني مي نهد ،اما در عين حال روابطشان را با اسالم نيز حفظ مي نمايند. د .ويژگي هاي اعتقادی .3شبهه افكني: از ديگر ويژگي هاي اعتقادي جريان نفاق اقدام به ايجاد شك و شبهه براي تضعيف باورهاي ديني و اعتقادي مردم در لحظات حساس و بحراني بود .آنان بدين منظور شبهات متعددي را طراحي نموده بر سر زبان ها انداختند .نسبت فريب دادن به دين اسالم و شبهه بر حق نبودن آن از جمله شبهاتي بود كه در عصر رسالت به دين اسالم وارد ساختند. در آستانه جنگ بدر عده اي ازمنافقان براي بازداشتن مسلمانان از شركت در جنگ، وعده هاي پيروزي خداوند به مسلمانان را پوشالي وفريب معرفي كردند. در جنگ خندق نيز همين شبهه را مطرح كردند و نسبت فريب به دين اسالم دادند: هنگام حفر خندق مسلمانان با صخره عظيمي روبرو شدند ...،منافقان به مسلمانان مي گفتند :آيا از آرزوها و وعده هاي باطلي كه به شما مي دهد تعجب نمي كنيد ،به شما مي گويد از مدينه قصرهاي حيره ،مدائن و كسري را مي بيند و به زودي آن قصرها به دست شما فتح خواهد شد ،در حالي كه شما خندق را حفر مي كنيد و قدرت نداريد خود را ظاهر سازيد. قرآن كريم نيزبه اين ايجادشبهه منافقان اينگونه اشاره نموده استَ":و ِإْذَيُقوُل اْلُم َناِف ُقوَن َواَّلِذيَن ِفي ُقُلوِبِهم َّمَرٌض َّماَوَع َدَنا اُهَّلل َو َرُس وُلُه ِإاَّل ُغ ُرورًا"( .احزاب)12 : شبهه بر حق نبودن دين اسالم از ديگر شبهاتي بود كه از سوي منافقان مطرح مي شد .هرگاه مسلمانان در جنگ ها شكست مي خوردند ،يا عده اي به شهادت مي رسيدند و خساراتي بر مسلمانان وارد مي شد ،منافقان اين شبهه را مطرح مي كردند. منافقان در جنگ احد و پس از آن بيشترين تالششان را براي القاي اين تفكر انحرافي به خرج دادند :پس از جنگ احد در حالي كه مسلمانان بر كشته هاي خويش مي گريستند ،منافقان براي اينكه شك و ترديد را در دل مسلمانان نسبت به حقانيت مذهب و عقيده شان برانگيزند ،همواره اين شعار را مطرح مي كردند كه اگربر حق بوديم چرا كشته شديم وكشته داديم؟ ضرباتي كه درجنگ احد خورديم نشانه آن است كه دين ما برحق نيست! قرآن كريم به اين شبهه پراكني منافقان اين گونه اشاره نموده استَ":يُقوُلوَن َلْو َكاَن َلَنا ِم َن اَألْمِر َش ٌْي َّماُقِتْلَنا َه اُه َنا"; "مي گويند اگربرحق بوديم ،دراينجا كشته نمي شديم"(.آل عمران)154 : آنان همراه با يهوديان مدينه مي گفتند :اگر محمد ،نبي بود مغلوب نمي شد و اينگونه وي ويارانش دچارشكست نمي شدند ،اگر با ما بودند اينگونه كشته نمي شدند. نتیجه گیری : با توجه به اصل جاودانی قرآن در همه اعصار و فراگیر بودن پیام الهی نسبت به همه مسلمانان پی میبریم که این همه تاکید و توجه به مبحث نفاق بخاطر خطری است که از ناحیه این گروه متوجه اسالم و مسلمانان بوده و هست و در نتیجه مسلمانان باید بدانند و بیدار باشند که چه مصائبی از ناحیه منافقان به اسالم و مسلمانان وارد آمده است که حتی مشرکین ،یهود و نصاری هم نتوانستند به اسالم وارد نمایند و مهمتر اینکه این قشر(منافقان) همیشه در پیکره جامعه اسالمی بوده و هستند و با همان حیله ها و نیرنگها با دسیسه های بسیار پیچیده تر از گذشته توطئه و خیانت می کنند. بنابراین با بهره گیری از قرآن کریم و عبرت از گذشتگان بایستی هموار هشیار بوده و این سخن خداوند حکیم متعال راخطاب به رسول گرامی اسالم فرموده است آویزه گوش قرار دهیم ..." :هم العدو فاحذروهم قاتلهم اهلل انی یوفکون" (" :یا پیامبر) دشمنان واقعی منافقان هستند که از آنها برحذرباش ، خدا آنان را بکشد چگونه از حقیقت روگردانند". و مطلب حائز اهمیت دیگر درباره خیانت منافقان عصر حاضر است که جمهوری اسالمی ایران از آغاز تاسیس درگیر آتش کینه منافقان بوده و از این ناحیه ضربه های سنگین و غیرقابل جبرانی را متحمل شده است مشکالتی را که شاید به مراتب بیشتر از مشکل تراشی منافقان عهد رسول ا( ...ص) بوده است زیرا منافقان مدینه عمدتا با چند قبیله یهود و مشرکانی که در مدینه و اطراف آن بودند ارتباط سری و پنهانی داشتند اما منافقان ایران اسالمی ،قدرتهای استکباری بویژه آمریکای جنایتکار ،استعمار پیر انگلیس و صهیونیسم بین الملل بوده و هست و امروزه برکسی پوشیده نیست که این گروه بیشترین خدمت و مزدوری را با همکاری همین کشورها داشته و مدیران ارزشمندی مانند شهیدان بهشتی ،مطهری ،رجایی ،باهنر و ...را از ما گرفتند و درجنگ تحمیلی جنایتهایی همچون جنگ شهرها و موشک باران مناطق ایران اسالمی را فراهم کردند و .... پس برای مبارزه با آفت نفاق ،همدلی و وحدت جامعه بسیار مهم است ضمن اینکه جامعه اسالمی درقبال منافقین بطور معمول دوراه در پیش رو دارد : طرد منافقین از جامعه اسالمی و آگاه کردن جامعه از خطر توطئه منافقان . • عوامل انحراف منافقین از زبان مومنین : • در آیه ۱۴سوره حدید درگفتگوی مومنان و منافقان در قیامت مومنان عوامل انحراف منافقین را چنین بیان میکنند: • .۱خود را به واسطه پیمودن طریق کفر فریب دادید و هالک کردید: • « َو لکَّنکْم َفَتْنُتْم َأْنُفَس کْم »؛ «ولی شما خود را به هالکت افکندید». • .۲پیوسته در انتظار مرگ پیامبر (ص) و نابودی مسلمین و برچیده شدن اساس اسالم بودید : • « َو َتَرَّبْص ُتْم ِ »؛ «انتظار (مرگ پیامبر را) کشیدید». • .۳پیوسته در امر معاد و رستاخیز و حقانیت دعوت پیامبر (ص) و قرآن شک و تردید داشتید: • « َو اْرَتْبُتْم »؛ «و (در همه چیز) شک و تردید داشتید». • .۴همواره گرفتار آرزوهای دور و دراز بودید آرزوهایی که هرگز دست از سر شما برنداشت تا فرمان خدا بر مرگتان فرا رسید: • « َو َغ َّرْتکُم اَأْلماِنی َحَّتی جاَء َأْمُر اِهَّلل »؛ « وآرزوهای دور و دراز شما را فریب داد تا فرمان خدا فرا رسید». • .۵از همه اینها گذشته شیطان فریبکار (که پایگاهش را در وجودتان محکم کرده بود) شما را در برابر خداوند فریب داد و شما نیز به خاطر پوشالی بودن ایمانتان همواره فریب خورده و منحرف میشدید: • « َو َغ َّرکْم ِباِهَّلل اْلَغُروُر »« .شیطان فریبکار شما را در برابر (فرمان) خداوند فریب داد». منابع : فروغ ابدیت -جعفر سبحانی تاریخ تحلیلی اسالم -سید جعفر شهیدی- نفاق و عبرتها -صالح الدین شمس الدینی مقاله ويژگي هاي جريان نفاق درعصر نبوي -خبرگزاری فارس شادي روح امام (ره) و شهيدان و سالمتي رهبر فرزانه انقالب اسالمی صلوات. 66